Kripto piyasası volatilitesi: Nedir ve nasıl yönlendirilir?

• Kripto piyasaları tarihsel olarak geleneksel piyasalardan daha değişken olmuştur ancak son veriler bu eğilimin yavaşlıyor olabileceğini göstermektedir. 

• Bu artan volatilitenin nedenleri muhtemelen likidite (arz ve talep), düzenlemeler ve kriptonun ağırlıklı olarak duyarlılık odaklı olmasıdır. 

• Daha fazla volatilite, daha aşırı bir risk ve ödül profili oluşturur ancak yatırımcılar kripto volatilitesinin etkisini yönetmek için basit adımlar atabilirler. Bunları aşağıda inceleyeceğiz. 

Kripto piyasaları, özellikle geleneksel finansal piyasalarla karşılaştırıldığında son derece değişken olmalarıyla ünlüdür.

Neredeyse herkesin son derece likit olmayan dijital varlıklar üzerinde spekülasyon yapabilmesi nedeniyle, her günün her saatinde volatilite görülebilir.

Birçok kullanıcı bu volatiliteden etkilenirken, diğerleri bunu kriptonun çok riskli bir varlık sınıfı olmasını sağlayan birkaç faktörden biri olarak görmektedir.

Bu makale, tarihsel kripto volatilitesine dair örnekleri, bu varlık sınıfının neden geleneksel piyasalardan daha değişken olduğunu ve yatırımcıların kripto volatilitesini nasıl yönetebileceğini incelemektedir.

12 Ekim 2009 tarihinde kaydedilen ilk işlemden bu yana, Bitcoin (BTC) fiyatında dramatik dalgalanmalar yaşandı:

Kaydedilen en düşük fiyat 2009 yılında coin başına 0,00099 ABD doları oldu. 2010 yılında BTC 0,30 ABD dolarından kapanış yaptı ve bu da o yıl için %9.900 kazancı temsil eder.

Bitcoin, yıl ve döngü içindeki büyük geri çekilmeleriyle ünlüdür ve bunların en büyüğü Haziran 2011'de gerçekleşmiştir. Mt. Gox borsa hack saldırısından sonra, Bitcoin birkaç ay içinde %93'lük bir kayıpla yaklaşık 31 ABD dolarından 2 ABD dolarına düştü. Bitcoin, 2013 ile 2022 yılları arasında dört kez %50 veya daha fazla geri çekilme yaşadı, buna rağmen tüm zamanların yeni en yüksek seviyeleri kaydedildi.

Bitcoin volatilitesi yıllar içinde düşüş trendinde oldu ve bu muhtemelen büyüyen piyasa değerinin bir sonucudur (Eş değer veya daha büyük bir etki yaratmak için daha fazla sermaye gereklidir).

Altcoin'ler genellikle Bitcoin'den daha değişkendir ve birçok coin yeniden toparlanmadan önce %90'dan fazla düşüş yaşamaktadır. 2013 ile 2015 arasında, Litecoin (LTC) %97'lik bir düşüşle 50 ABD doları olan zirvesinden 1,30 ABD dolarına düştü. Daha sonra 2017'de 360 ABD doları değerinde yeni bir zirveye yükseldi ve bu, 2015'teki en düşük seviyesinden %27.600'lük bir artış oldu.

Bitcoin'deki tek günde en büyük düşüş, yaklaşık %50 oranla, 12 Mart 2020'deki "Covid Çöküşü" sırasında olmuştur.

Çoğu kripto para birimi, bu tür zararlardan sonra toparlanamaz. 2014'ten bu yana CoinGecko'da listelenen 24.000'in üzerindeki fazla kripto para biriminden 14.039'u hayatta kalamadı (bu makalenin yayınlanma tarihi itibarıyla).

Volatilite, belirli bir dönem boyunca bir finansal varlığın fiyatındaki değişim derecesini ifade eder. 

Basit terimlerle, kısa bir süre içinde büyük fiyat dalgalanmaları yaşayan bir varlık, nispeten stabil fiyat hareketleri gösteren bir varlıktan daha değişken olarak kabul edilir. 

Yukarıda kanıtlandığı gibi, kripto para birimleri değişken olmalarıyla ünlüdür. Yatırımcılar, bu piyasalarla etkileşimde bulunurken son derece dikkatli olmalı ve sağlam risk yönetimi uygulamalıdır.

Kriptonun geleneksel piyasalara göre neden daha değişken olduğunu açıklayan birçok faktör vardır ancak bu makale aşağıdakilere odaklanmaktadır:

• Likidite eksikliği.

• Düzenlemelerin yeterince net olmaması.

• Perakende ve duyarlılık odaklı.

Bu faktörler aşağıda daha ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

2020 ile 2024 arasında Bitcoin, çeşitli net varlık endekslerine göre üç ila dört kat daha değişken olmuştur. Ancak, Bitcoin daha büyük menkul kıymetlerden (Netflix iyi bir örnektir) daha az değişken olabilir ve son birkaç yıl içinde, zaman zaman S&P 500'deki birçok şirketten daha az değişken olmuştur. 

Son bir yılda (2023'ten 2024'e), gerçekleşen volatilitede dikkate değer bir düşüş gördük. Bunun nedeni ne olabilir?

• Kripto para birimleri bir varlık sınıfı olarak, Bitcoin ve Ethereum (ETH) spot ETF'leri ışığında daha fazla kurumsal benimseme kazanmaktadır. Kurumsal yatırımcılarla birlikte likidite artar ve tartışmalı da olsa daha uzun vadeli bir bakış açısı oluşur. Özel şirketler ve ETF'ler dolaşımdaki arzın yaklaşık %6'sını kontrol etmektedir. 

• Fiyat keşfi zaman alır; kripto para birimi, yeni bir varlık sınıfıdır. Bitcoin sadece 15 yıldır var ve birçok altcoin bir yıldan daha kısa süredir mevcut. Belki de 15 yılın sonunda, Bitcoin adil piyasa fiyatına önemli ölçüde daha yakın.

Bitcoin ve Ethereum borsa yatırım fonları hakkında daha fazla bilgi için Kripto ETF'leri nedir? adlı Kraken Öğrenme Merkezi makalemize göz atın.

Kripto varlıkların diğer piyasalara kıyasla bu kadar değişken olmasının belki de üç ana nedeni vardır. Bunların her birini daha ayrıntılı olarak inceleyelim.

Bitcoin'in fiyatını yukarı ve aşağı iten nedir? Faktörlerden biri, arz ve taleptir ve bu, belirli coin'lerin büyük sahipleri fiyatı kolayca hareket ettirebildiğinden bu durum likiditeyle yakından bağlantılıdır.

Geleneksel piyasalar derin likidite ile bilinir ve genellikle kripto piyasalarından daha likit olma eğilimindedir.

Likidite, piyasa manipülasyonuna ve uç fiyat dalgalanmalarına karşı tampon oluşturarak stabil bir piyasa oluşturmaya katkıda bulunur. Birçok kripto para birimi genellikle likit olmadığından, riskli varlıkları etkileyen küresel haber olaylarına karşı daha savunmasızdırlar.

Kripto paraların küresel olarak nasıl düzenlenmesi gerektiği konusunda tek taraflı bir anlaşma yoktur ve onlara karşı alınan tutum ülkeler arasında önemli ölçüde değişiklik göstermektedir. Sonuç olarak, 2021'de Çin'de olduğu gibi, büyük bir ülkenin kripto paraları yasaklama kararı alması önemli bir fiyat etkisi yaratabilir.

Tarihsel olarak, kripto piyasaları genellikle perakende yatırımcılar tarafından domine edilmiştir ve bu yatırımcılar çoğu zaman fiyat dalgalanmalarından yoğun bir şekilde etkilenir.

Bitcoin'i benzer varlıklar ve üretim maliyetleri ile karşılaştırarak değerlemeye çalışmak mümkün olsa da haberlere duyarlılık, insanların kripto para birimi işlemlerinde önemli bir rol oynar.

Geleneksel piyasalarda var olan kripto para birimi değerleme metrikleri olmadan, kripto piyasalarındaki spekülasyonun büyük bir kısmının duyarlılıkla ilgili olabileceği düşünülebilir.

2022 yılına ait bir çalışma Bitcoin'deki değişkenliği neyin tetiklediğini inceleyerek dört faktör belirlemiştir; bu faktörler genel olarak yukarıda bahsedilen fikirleri desteklemektedir:

• Google trendleri.

• Toplam dolaşım.

• Tüketici güveni.

• S&P500 Endeksi (Bitcoin, belirli dönemlerde S&P500 ile çok benzer şekilde işlem görmüştür).

Kripto volatilitesini ölçmenin dört yolu şunlardır:

Geçmiş Volatilite (HV): Geçmiş volatilite, belirli bir dönem boyunca bir kripto para biriminin fiyatındaki dalgalanmaları ölçer. Genellikle fiyat getirilerinin standart sapması olarak hesaplanır ve yıllıklandırılmış yüzde şeklinde ifade edilir. Geçmişteki yüksek volatilite, fiyatların geçmişte önemli ölçüde dalgalandığını gösterirken, düşük volatilite daha istikrarlı fiyat hareketlerini işaret eder.

Ortalama Gerçek Aralık (ATR): Bir varlığın ortalama gerçek aralığı, belirli bir dönem boyunca incelenen fiyat aralığını hesaplar. Örneğin, 20 günlük dönem ATR'si, son 20 güne bakarak günlük fiyat ortalamasındaki değişimi hesaplar. ATR, Kraken Pro platformu üzerinde kolayca erişilebilen bir teknik göstergedir ve ilginizi çeken herhangi bir zaman diliminde beklenen volatilite hakkında bazı ipuçları verebilir. 

Volatilite Endeksleri: Geleneksel piyasalarda "VIX" adı verilen volatilite endeksi, "ABD hisse senedi piyasasının 30 günlük beklenen volatilitesini" ölçer. Kripto piyasasında henüz böyle yerleşik bir eş değer bulunmasa da Haziran 2023'te yayımlanan bir akademik makale kriptoya odaklanan bir volatilite endeksi, yani "CVIX"in oluşturulmasını ayrıntılarıyla açıklamıştır. Daha fazla bilgiyi buradan edinebilirsiniz.

Bollinger Bantları: Bollinger bantları, volatiliteyi görsel olarak göstermek ve potansiyel olarak artmak üzere olduğunu vurgulamak için kullanılabilecek başka bir teknik göstergedir. Bantlar belirgin şekilde daralıp sıkıştığında, genellikle bunu volatilitede bir genişleme izler; bu da bir kırılma (veya sahte kırılma) şeklinde gerçekleşebilir. 

Her iyi yatırım stratejisinin merkezinde risk yönetimi bulunur. Kripto piyasaları diğer piyasalara kıyasla büyük getiriler sunarken, aynı zamanda yatırım yaptığınız varlığın çökme ve geri dönmeme riski de vardır. 

Bazı kullanıcıların kripto volatilitesini dikkate almak için uygulayabileceği pratik adımlar:

Her ne kadar her gün yeni kripto para birimleri oluşturulsa da birçok eski ve daha yerleşik coin'in volatiliteyi ölçmek için kullanılabilecek geniş fiyat geçmişi vardır.

Bu bilgiler, risk iştahınıza göre uyarlanmış pozisyon büyüklüğünü belirlemek için kullanılabilir. Örneğin, önümüzdeki 5 yıl boyunca Bitcoin'e yatırım yapmayı planlıyorsanız %50'den fazla bir düşüşü panik satışına (kapitülasyon) gitmeden kaldırabilir misiniz?

İşlem psikoloğu Mark Douglas'ın piyasalarla ilgili "Her şey olabilir." sözü yaygın bir şekilde bilinir. Bu, yatırımcıların ne kadar risk alması gerektiğini düşünürken benimsemesi gereken bir kavramdır.

Bitcoin'in sıfıra düşmeyeceği argümanını yapabilirsiniz, ancak bir siyah kuğu olayı, piyasa değerinin büyük bir yüzdesini bir gecede silip sürebilir. Altcoin'lerin, özellikle de memecoin'lerin aniden çökme ve geri dönmeme olasılığı çok daha yüksektir. Sadece Nisan ayında, yatırımcılar Solana'da "rugged" olan memecoin'lerde 26,7 milyon ABD doları kaybetti.

Dolar maliyet ortalaması, belirli aralıklarda sabit bir miktar alarak bir coin biriktirmenin basit bir yoludur. Tüm sermayenizi bir seferde kullanmak yerine, "ortalamayı düşürerek" genel volatiliteden daha fazla yararlanabilirsiniz.

Bu yaklaşım, piyasa sizin lehinize dönerse daha iyi bir ortalama fiyat elde etmenizi sağlayabilir ancak bu doğal olarak garanti değildir. Ayrıca yalnızca küçük, önceden belirlenmiş parçalar halinde yatırım yaptığınız için volatilitenin psikolojik ve finansal etkisini azaltır. 

Dolar maliyet ortalaması kripto hakkında daha fazla bilgi için eksiksiz Kraken Öğrenme Merkezi kılavuzumuza buradan göz atın.

Volatilite risk ve ödülü kutuplaştırır, ancak günlük işlem yapan kullanıcılar için bu, fırsat anlamına gelir. Bir varlık ne kadar değişken olursa o kadar fazla fırsat sunma olasılığı vardır. Yeterli likidite varsa volatilite günlük işlem yapan kullanıcıların pozisyonlara hızlıca girip çıkarak küçük kazançlar elde etmelerini sağlar. 

Tüm işlem ve yatırım biçimlerinde olduğu gibi, doğru pozisyon büyüklüğünü önceden hesaplamak, günlük işlem yapan kullanıcıların, hesaplarını patlatmadan sermayelerini yavaş ve güvenli bir şekilde büyütmelerini sağlayabilir.

Bu, kaldıraçla scalping yapan günlük işlem kullanıcıları için özellikle önemlidir çünkü zarar kes koymamak gibi bir dikkatsizlik hızla likiditeye yol açabilir. 

Kripto piyasası volatilitesinin ne olduğunu ve neden önemli olduğunu anladığınıza göre, hemen ücretsiz bir Kraken hesabı açarak bundan yararlanabilirsiniz.

Kraken, Bitcoin (BTC) ve Ethereum (ETH) dahil olmak üzere 220'den fazla kripto para birimini satın almanıza, satmanıza ve bunlarla işlem yapmanıza olanak tanır.

Kripto yolculuğunuza hemen başlayın! 

Bu materyaller yalnızca genel bilgi amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Ayrıca herhangi bir kripto varlığı alma, satma, stake etme veya elde tutma ya da belirli bir işlem stratejisini uygulama ile ilgili bir öneri ya da talep değildir. Kraken; bu tür bilgilerin doğruluğu, bütünlüğü, güncelliği, uygunluğu veya geçerliliği ile ilgili hiçbir beyanda bulunmaz ve bu bilgilerdeki herhangi bir hata, eksiklik veya gecikmeden ya da bunların görüntülenmesi veya kullanımından doğan herhangi bir kayıp, hasar veya zarardan sorumlu tutulamaz. Kraken, sunduğu herhangi bir kripto varlığın fiyatını artırmak veya azaltmak için çalışmaz ve çalışmayacaktır. Bazı kripto ürünleri ve piyasaları denetimsizdir ve devlet tazminatı ve/veya düzenleyici koruma planları tarafından korunamayabilirsiniz. Kripto varlık piyasalarının öngörülemeyen doğası, para kaybına yol açabilir. Kripto varlıklarınızın değerindeki herhangi bir artış ve/veya getiri için vergi ödenebilir. Vergilendirme durumunuz hakkında bağımsız tavsiye almalısınız. Coğrafi kısıtlamalar geçerli olabilir.