Kripto para birimi stake etme nedir ve nasıl çalışır?

Kripto para birimi stake etme, token sahiplerinin bir hisse kanıtı (PoS) blok zinciri ağının güvenliğini sağlamaya yardımcı olarak ödül kazanmalarını sağlayan bir işlemdir.

Kripto para birimi ekosisteminin birçok yönü gibi, stake etmenin de başlamadan önce incelemeniz gereken bazı benzersiz özellikleri ve hususları vardır. 

Bunları anlamak, kripto para biriminiz ve stake etmenin sunduğu olanaklar söz konusu olduğunda daha bilgiye dayalı kararlar almanıza yardımcı olabilir.

Bu kılavuzda, kripto para birimi stake etmenin ne anlama geldiğini, nasıl çalıştığını, mevcut çeşitli stake etme türlerini ve ilişkili avantaj ve risklerini inceleyeceğiz.

Okumak yerine izlemeyi mi tercih edersiniz? Kripto paranızı stake etme hakkında tüm ayrıntılar için aşağıdaki videoyu izleyin.

Kripto para birimi stake etme, belirli kripto para birimleri sahiplerinin blok zinciri ağına gönderilirken işlem verisi bloklarının doğrulanmasına yardımcı olmak için ödüller kazanmalarını sağlar.

Stake etme süreci iki ana amaca hizmet eder:

• Yeni bilgilerin blok zincirine eklenirken doğruluğunu sağlar.
• Ağın çoğunluğunun kontrolü ele geçirmesine (%51 saldırısı olarak bilinir) karşı altta yatan blok zinciri ağının güvenliğini sağlamaya yardımcı olur.

Stake etme süreci, ağa dürüst katılımı teşvik etmek için bilgisayar tabanlı kurallarla yönetilen teşvikler ve cezalar kullanır. 

Protokol kuralları dahilinde hareket eden stake eden kişiler, katkıları karşılığında ödüller alırken, dürüst hareket etmeyenler ise slashing (ağın içeriğini değiştirmek isteyen veya herhangi bir müdahalede bulunan bir onaylayıcının stake ettiği varlıkların yakılarak o onaylayıcının ağdan men edilmesi) adı verilen bir işlemle stake ettikleri kripto para birimlerini kaybetme gibi cezalarla karşı karşıya kalabiliyor.

Stake etme ödülleri, çoğu zaman bir kişinin stake ettiği miktarla orantılı bir oranda, yeni mintlenmiş kripto para birimleri olarak dağıtılır. 

Bazı hisse kanıtı blok zincirlerinde stake etme akıllı sözleşmesine daha fazla varlık yatırılması, blokları doğrulamak üzere seçilme şansını artırır. 

Bu mekanizma, “oyunda daha fazla payı olanların”, varlıkları ağ tarafından kesildiğinde (ağ tarafından el konulduğunda) finansal olarak daha fazla kaybedecekleri için ağın çıkarları doğrultusunda hareket etme olasılıklarının daha yüksek olduğu varsayımına dayanır. 

Bununla birlikte, daha zengin katılımcıların tarafını tutmamak için bazı protokoller, daha küçük stake etmeye sahip olanlar da dahil olmak üzere herkesin ödül kazanma şansı olmasını sağlamak amacıyla rastlantısallık özelliğini kullanır.

Hisse kanıtı, belirli kripto para birimleri sahiplerinin işlemleri doğrulamalarına ve token'larını stake ederek (belirlenmiş bir stake etme akıllı sözleşmesine yatırarak) ödüller kazanmalarına olanak tanıyan bir tür blok zinciri fikir birliği mekanizmasıdır.

PoS blok zinciri protokolleri, enerji yoğun madenciliğe dayanan iş kanıtı (PoW) blok zincirlerinin aksine onaylayıcının blok doğrulama sürecine katılmak için belirli bir sayıda token satın almasını ve "kilitlemesini" gerektirir. 

Her PoS blok zincirinin onaylayıcıları seçmeye yönelik kendine özgü bir yaklaşımı olsa da, çoğu yeni bir bloktaki verilerin geçerliliğini kimin doğrulayacağını belirlemek için bir algoritma kullanır.

Seçildiğinde, onaylayıcılar blok zincirinin bütünlüğünü koruyarak işlem ve akıllı sözleşme verilerini doğrulamakla görevlendirilir.

Pek çok PoS protokolü, onaylayıcı yazılımı çalıştırmak için minimum miktarda token gerektirir. Örneğin, Ethereum blok zincirinin ağında stake etmeye başlamak için en az 32 ether (ETH) gerekir; ancak bu pahalı bariyeri büyük ölçüde azaltmak için harici likit stake etme protokolleri mevcuttur.

Yetkilendirilmiş hisse kanıtı (DPoS), orijinal PoS yönteminin gelişmiş halidir. 

Onaylayıcılar, yetkilendirilmiş hisse kanıtında (DPoS) bir stake etme Node'unu (Düğüm) sürdürmek ve onların adına blokları onaylamak için delegeleri—tanık veya blok üreticisi olarak da bilinir—seçebilirler. Delege stake etme operatörleri genellikle ücret talep eder veya ürettikleri stake etme varlıklarının küçük yüzdelerini elinde tutar.

Bu senaryoda, delege stake etme operatörleri genellikle rakiplerinden daha uygun ücretler teklif ederek stake edenlerin varlıklarını kendilerine emanet etmelerini sağlamaya çalışırlar.

DPoS, doğrulayıcı düğüm sayısını azaltarak enerji verimliliğini artırmayı ve geleneksel PoS'a kıyasla işlem doğrulama hızını yükseltmeyi hedefler. Ancak eleştirmenler, işlem doğrulamasının yalnızca sınırlı sayıda delege tarafından gerçekleştirildiğinden DPoS blok zincirlerinin daha merkezi olduğunu savunmaktadır.

DPoS blok zincirinin öne çıkan bir örneği, merkezi olmayan uygulamalar (dApp'ler) için bir platform görevi gören TRON ağıdır. TRON'un, DPoS uygulaması sayesinde diğer PoS tabanlı blok zincirlerine kıyasla işlemleri daha hızlı ve daha düşük ücretlerle gerçekleştirdiği bildirilmektedir. Tron blok zincirinin doğrulama sürecini yönetmek için yalnızca "Süper Temsilciler" olarak adlandırılan 27 delege blok üreticisine güvenmektedir.

Bir blok onaylayıcı dürüst olmayan bir şekilde hareket ederse, davranışları ağı zayıflatabilir, kullanıcıların güvenini kaybetmesine ve potansiyel olarak kripto para biriminin değerinde düşüşe yol açabilir. 

Bunu engellemek için hisse kanıtı blok zincirleri, “slashing” cezaları olarak bilinen kötü niyetli davranışlara yönelik cezalar içerir. 

Protokol, bir doğrulayıcının dürüst olmayan bir şekilde hareket ettiğini tespit ederse slashing, onaylayıcının stake ettiği token'ların kısmen veya tamamen el konulmasıyla sonuçlanır.

PoS protokollerinde cezaların azaltılmasının ana nedenleri arasında geçersiz blokların önerilmesi ve aşırı kesinti süreleri yer alır.

Stake etme, belirli kripto para birimi tutanlara blok zinciri ağlarına aktif olarak katılma şansı sunar.

Neden bunu yapmak istersiniz? İşte bazı önemli nedenler:

• Ödül kazanın: Dijital varlıklarınızı bir hisse kanıtı (PoS) blok zincirinde stake ederek zaman içinde kripto para birimi varlıklarınız üzerinden ödüller kazanabilirsiniz.
• Favori blok zinciri ağlarını destekleyin: Birçok kripto para birimi sahibi, stake etmeyi ağlarının güvenliğine katkıda bulunarak inandıkları projeleri desteklemenin bir yolu olarak görüyor.
• Kullanım kolaylığı: Stake etme, kripto para biriminizle ödüller kazanmak için kolayca ayarlayıp unutabileceğiniz bir yöntem olarak hizmet verebilir ve herkesin erişimine açıktır.

Kripto para birimi stake etme, her biri kendine özgü mekanizmalara ve avantajlara sahip çeşitli yöntemleri içerir. Bu farklı türleri anlamak, ihtiyaçlarınıza en uygun stake etme stratejisini seçmenize yardımcı olabilir. 

Bazı yaygın stake etme türleri şunlardır:

• Doğrudan stake etme: Mutabakat sürecine katılmanıza ve ödüller kazanmanıza olanak sağlayarak token'larınızı doğrudan bir blok zinciri ağında stake etmeyi içerir.
• Stake etme havuzları: Kripto para birimi sahipleri, fonlarını bir araya getirerek tek bir stake etme Node'u (Düğüm) oluşturur. Bu durum, ödül kazanma şansını artırmaya ve minimum stake etme gereksinimleri olan blok zincirlerine erişimi iyileştirmeye yardımcı olur. Ödüller, havuz üyeleri arasında katkılarıyla orantılı olarak paylaştırılır.
• Yetkilendirilmiş stake etme: Stake edenler, stake etme güçlerini başkası tarafından yönetilen bir doğrulayıcı düğüme atayabilirler. Ödüller, onaylayıcılar ve yetki verenler arasında paylaştırılır.
• Borsada stake etme: Kripto para birimi borsaları, kullanıcıların varlıklarını doğrudan stake etmelerine olanak sağlayan stake etme hizmetleri sunar. Borsa tüm işlemi halleder ve ödülleri dağıtır.
• Likit stake etme: Kullanıcılar, stake ettikleri varlıklar için temsili token'lar alır ve bu da likiditeyi serbest bırakır. Bu temsili token'lar, potansiyel olarak ek ödüller kazanmak için diğer DeFi protokollerinde kullanılabilir ve tek bir miktarda stake edilen varlıktan eş zamanlı ödüller sağlanabilir.

Ayrıca stake etme, gözetimli veya gözetimsiz olabilir. Gözetimli stake etmede, token'larınızı bir platforma transfer edersiniz. Gözetimli olmayan stake etmede, token'larınızı dijital cüzdanınızda saklarsınız.

Hisse kanıtı (PoS) protokollerinde onaylayıcılar, yeni bloklar oluşturmak için çeşitli kriterlere göre seçilir. Bu seçim, öncelikli olarak stake ettikleri kripto para birimi miktarına odaklansa da, birçok blok zinciri protokolü yalnızca stake edilen coin sayısının ötesinde diğer faktörleri de göz önünde bulundurur.

Onaylayıcı daha fazla kripto para birimi yatırdıkça yatırımcının işlem bloğunu onaylamak üzere seçilme şansı daha yüksek olur. Ancak protokoller daha küçük miktarlarda stake edenlerin ödül kazanma fırsatı olmasını sağlamak için bir miktar rastlantısallık da sunar.

Bazı PoS blok zincirleri, seçim sürecinde adaleti sağlamak için rastlantısallık yaratmak üzere farklı kriptografi tabanlı teknikler kullanır. Bu hususlar, tüm katılımcıların işlemleri onaylama karşılığında ödül kazanma fırsatına sahip olmasını sağlar.

Bazı durumlarda, stake edenler token'larını daha uzun süre stake ederek seçilme şanslarını artırabilirler. "Coin yaşı" olarak bilinen bu kavram, stake edilen coin sayısının stake edildiği gün sayısıyla çarpılmasıyla hesaplanır. 

Token'lar daha uzun süre stake edildikçe gelecekte bir onaylayıcının seçilme olasılığı o kadar artar. Bir Node (Düğüm), işlem bloğunu başarıyla doğruladığında coin yaşı sıfırlanır.

Kripto para birimi stake etmenin en büyük avantajı, tuttuğunuz varlıklar üzerinden ödül kazanma şansıdır. Kripto para biriminizi stake ettiğinizde, varlıklarınızı satmaya gerek kalmadan para kazanabilirsiniz, böylece kripto para birimi sahiplerinin pasif gelir elde etmesi için bir yol sağlar. Bu, aynı zamanda uzun vadeli bir yatırım stratejisinin parçası da olabilir; kişileri varlıklarını ağda tutmaya teşvik ederek ücretlerin istikrarına yardımcı olabilir.

Ek avantajlar şunlardır:

• Daha düşük yatırım maliyetleri: Stake etme, iş kanıtı (PoW) sistemlerinin aksine, pahalı madencilik ekipmanlarına büyük bir ön yatırım gerektirmez. Hisse kanıtı (PoS) protokolleri, standart bilgisayar GPU'larında çalışabilir ve bu sayede daha fazla kişinin katılımını kolaylaştırır.
• Enerji verimliliği: PoS, PoW blok zincirlerine kıyasla önemli ölçüde daha az enerji kullanır ve bu da bir ağın genel çevresel etkisini azaltmaya yardımcı olur.
• Enflasyona karşı koruma: Stake etme, belirli ülkelerdeki sahipleri kripto para birimi varlıklarını büyütebildiğinden ve genel enflasyon oranlarını geride bırakabildiğinden enflasyona karşı koruma sağlama potansiyeline sahiptir.
• Etkin ağ desteği: Stake etme, kullanıcıların blok zinciri ağını aktif olarak desteklemesine olanak tanır. Stake edenler, inandıkları ağları güçlendirmek için fikir birliği sürecine katılırken katkılarından dolayı ödüller kazanabilirler.
• Yönetişim katılımı: Bazı durumlarda, stake edenler yönetişim kararlarında söz sahibi olabilir; bu durum, bu kişilerin projenin yönünü etkilemelerine olanak tanır.

Stake etme ödüller sunabilse de, kripto para biriminizi bir protokole taahhüt etmeden önce göz önünde bulundurmanız gereken birkaç risk vardır:

• Ağ riskleri: Blok zincirinde hatalar veya güvenlik açıkları gibi sorunlar yaşanırsa, stake ettiğiniz varlıkların güvenliği etkilenebilir.
• Slashing cezaları: Bir onaylayıcı veya delege stake etme operatörü dürüst davranmazsa veya işlemi gerçekleştirmezse, stake edenler stake ettikleri varlıkların bir kısmını veya tamamını kaybedebilir.
• Pazar dalgalanması: Kripto para birimi değerleri önemli ölçüde dalgalanabilir. Ödül kazansanız bile, elinizdeki varlıkların toplam nakit değeri pazar koşullarına bağlı olarak düşebilir.
• Kontrol eksikliği: Varlıklarınızı stake etmek, bir cüzdanda tutmaya kıyasla daha az kontrole sahip olabileceğiniz anlamına gelir. Protokole ve onun yönetişimine güvenmiş olursunuz.
• Düzenleyici riskler: Düzenlemelerdeki değişiklikler, stake etme uygulamalarını veya belirli stake etme yöntemlerinin yasallığını etkileyebilir ve böylece stake etme yeteneğinizi veya kazandığınız ödülleri etkileyebilir.
• Bileşik riskler: Bazı stake etme sistemleri, pazarın düşmesi durumunda daha fazla varlığınızın kilitlenmesiyle riskinizi artırabilecek bileşik ödüller sunar.
• Fırsat maliyeti: Stake etme, varlıklarınızı kilitleyerek merkeziyetsiz finans (DeFi) protokollerine katılımınızı, Non fungible token (NFT) satın almanızı veya pazarda aktif olarak işlem yapmanızı engeller.

En önemli risk, stake ettiğiniz coin'leri belirli bir süre boyunca kilitleme zorunluluğudur. Birçok platformda, bu kilitlenme süresince kripto para birimlerinize erişemeyecek, transfer edemeyecek veya satamayacaksınız.

Stake ettiğiniz coin’lerin pazar fiyatı önemli ölçüde düşerse, kaybınız stake ederek elde ettiğiniz kazançtan daha fazla olabilir. Ancak Kraken'ın stake etme programı, esnek kilitleme süreleriyle istediğiniz zaman çoğu kripto varlığı stake etmenize veya stake'den çıkarmanıza olanak tanır.

Kripto para biriminizi stake etmenin birkaç yolu vardır. Bazı dijital cüzdanlardan, merkezi olmayan finans servislerinden veya doğrudan protokolün kendisinden stake edebilirsiniz.

Ancak çoğu kişi token'larını Kraken gibi güvenilir stake etme sağlayıcılarıyla stake etmeyi tercih ediyor.

Kripto para birimi stake etmenin ilk adımı, PoS protokolü tarafından kullanılan yerel kripto para birimini satın almaktır. Stake edilen en popüler kripto para birimlerinden bazıları şunlardır: ETH, SOL ve ADA. Bu stake etme varlıklarını ve daha fazlasını Kraken veya diğer kripto para birimi platformlarını kullanarak satın alabilirsiniz.

Kraken gibi birçok kripto para birimi platformunun kullanabileceğiniz stake etme programları var. Stake etme varlıklarınızı Kraken'dan satın aldıysanız hemen stake etmeye başlayabilirsiniz. Kripto para biriminizi tek bir tıklamayla Kraken veya Kraken Pro mobil uygulamasından stake edebilirsiniz.

Farklı bir stake etme hizmeti kullanmak istiyorsanız varlıklarınızı stake etmeyi destekleyen bir kripto cüzdanına veya üçüncü taraf hizmetine transfer etmeniz gerekecektir.

Ödül kazanmaya başlamak için varlıklarınızı bir stake etme programına taahhüt edin. Bazı varlıkların ödül üretmeye başlamadan önce kilit sürecine ihtiyaç duyabileceğini unutmayın.

Kripto para birimi stake etmenin inceliklerini anladığınıza göre belki de kripto yolculuğunuzda sonraki adıma geçmeye hazırsınızdır? Kraken, ağı desteklerken ödül kazanmanın kolay bir yolunu sunarak çeşitli kripto para birimlerini stake etmenize olanak tanır.

Stake etmeyle mi ilgileniyorsunuz? Kripto para birimiyle ilgili rehberler için Kraken Öğrenme Merkezimizi ziyaret edin ve bugün bir Kraken hesabı açmak için kayıt olun.