Dai Nedir? (DAI)

By Kraken Learn team
7 min
16 Tem 2024

Başlangıç Kılavuzu

İlk merkeziyetsiz, teminat destekli kripto para birimi olan DAI, sözleşmelerdeki diğer kripto varlıkları kilitleyerek ABD doları ile 1'e 1 oranda stabil bir değer elde etmeye çalışan kripto varlıktır.

  • Geçerli DAI değeri, trendler ve fiyat geçmişi hakkında daha fazla bilgi için Dai fiyatı sayfasını kontrol edin.

Bu, kâr amaçlı şirketler tarafından çıkarılabilecek diğer varlık destekli kripto para birimlerinin aksine DAI'nin, Ethereum blockchain'ininin üzerinde çalışan bir Dapp olan Maker Protokolü adlı açık kaynak yazılım ürünü olduğu anlamına gelir.

Böylelikle DAI, değerini bir şirket tarafından desteklenen ABD doları ile değil, Ethereum'un kripto para birimi olan ether (ETH) cinsinden borçlanmasıyla korumaktadır. 

Bilmiyorsanız teminatlı krediler kredi verenin sahip olduğu varlıkları kullanarak bir krediyi güvenceye alabilmesi için bir yol sağlar. Tarihsel olarak bu krediler teminatsız kredilerden daha düşük bir faiz oranına sahiptir çünkü kredi verenlerin varlığa el koymasına ve kredilerin ödenememesi durumunda bunları satmasına olanak sağlarlar.

Maker Protokolü, Ethereum'da çalışan akıllı sözleşmeler aracılığıyla borçluların ETH ve diğer kripto varlıkları kilitlemesini ve böylece kredi cinsinden yeni DAI tokenleri oluşturmalarını sağlar. 

Borçlular kilitli ETH'yi kurtarmak isterlerse DAI'yi protokole iade edip bir ücret ödemek zorundadırlar. Likidasyon durumunda Maker Protokolü teminatı alacak ve iç piyasa bazlı açık artırma mekanizması kullanarak satacaktır.

Tasarımı nedeniyle DAI tedariki ağdaki herhangi bir tarafça değiştirilemez. Bunun yerine sözleşmelerindeki varlıkların piyasa fiyatındaki değişikliklere dinamik olarak yanıt vermek üzere tasarlanmış bir akıllı sözleşme sistemi aracılığıyla korunur.

Projeyle ilgili daha düzenli güncellemeler almak için ilgili ipuçları ve eğitimler ve gelişen teknolojileri içeren Medium blogunu sık kullanılanlara ekleyebilirsiniz. 

What is dai

Dai'nin yaratıcısı kim?

2014 yılında Rune Christensen tarafından kurulan Maker Foundation, kullanıcıların kripto para birimleriyle temin edilebilen krediler almasına olanak sağlayacak bir kredi sistemi yürütme amacı taşıyan açık kaynaklı bir proje olan Maker Protokolünü oluşturdu. 

DAI 2017 yılında şirketler ve bireyler için kalıcı bir kredi varlığı sağlama aracı olarak Maker Protokolünde resmi olarak faaliyete geçti.

Son olarak Maker Foundation, Protokolü yöneten ve merkeziyetsiz bir otonom kuruluş olan MakerDAO'ya bıraktı.

Dai nasıl çalışır?

DAI diğer kripto para birimleri tarafından teminat desteği olan bir kripto varlıktır.

Kullanıcılar DAI satın almak istiyorsa bir borsada DAI'nin dolar eş değeri tutarını satın almak için ETH'yi kullanabilir veya Maker Protokolünü kullanarak ETH'yi ve diğer varlıkları teminat olarak kullanabilir. 

İkinci yöntem ETH'lerini satmak istemeyen kullanıcıların DAI almaya devam etmelerini sağlar.

Teminatlandırılmış Borç pozisyonları

Teminatlandırılmış Borç pozisyonları (CDP'ler) kullanıcıların, teminatlı varlıklarını (ör. ETH veya BAT) kilitlemek ve DAI oluşturmak için kullanabilecekleri Maker Protokolü'ne ilişkin akıllı sözleşmelerdir. 

CDP'ler yukarıda bahsedilen teminatları saklamak için güvenli kasalar olarak düşünülebilir. Kripto teminindeki dalgalanma göz önünde bulundurularak DAI genellikle fazladan teminatlandırılır, yani gereken depozito miktarı genellikle DAI'nin değerinden yüksektir.

Örneğin kullanıcılar ETH'deki potansiyel düşüş hesaba katılacağı için 100 ABD doları değerinde DAI alabilmek adına ETH'den 200 ABD doları harcaması gerekir. Böylelikle ETH %25 oranında değer kaybetse bile DAI'deki 100 $ ETH'deki 150 $ karşılığında teminatını güvende tutmuş olur. 

Saklanan ETH'yi geri almak için kullanıcının DAI'yi iade etmesi ve bir stabilite ücreti ödemesi gerekir.

DAI neden işe yarar?

 

DAI gibi stabil coin'ler al satçılara fiyatları açık piyasa tarafından belirlenen çok sayıda kripto para biriminin bazen gerçekleşen aşırı dalgalanmalarından kaçınmaları için güçlü bir araç sunabilir. 

Örneğin değeri DAI'ye taşıyarak Bitcoin veya Litecoin fiyatlarında ani bir düşüşe maruz kalma riskinizi azaltabilirsiniz. Ancak bu durum ani bir değer artışının etkisini kaçırmaya da sebep olabilir. 

DAI'nin bir başka avantajı da bankalar arasında aktarılması gerekebilecek ve optimum uygulamayı geciktirebilecek geleneksel devlet para birimlerini kullanırken kripto piyasasında işlemin yürütülmesini zorlaştıran işlem maliyetlerini ve gecikmeleri ortadan kaldırabilmesidir. 

DAI ayrıca kullanıcılara mevcut seçeneklere göre avantajlar sunabilecek şekilde kredilere erişim olanağı da sunar. Kredilerin bir banka veya finans kuruluşu tarafından değerlendirildiği bir sürecin aksine, DAI kullanıcıları kolayca ether koyup DAI alabilirler. 

Kredileri geri ödemeye karar verdiklerinde yalnızca küçük ve ek bir ücret öderler.

DAI hangi amaçla kullanılır?

Kullanıcılar DAI satın almakla ilgilenebilir çünkü DAI kripto para biriminin verimlilik ve şeffaflık avantajlarını sunar ancak aynı zamanda kullanıcı diğer kripto varlıklarının daha değişken olabileceğini düşünürken fon tutmak için uygun bir alternatif yer sağlayabilir

Ayrıca, diğer kripto para birimleri gibi, stab il coin'ler de sınırsızdır, programlanabilir ve düşük maliyetle aktarılması kolaydır. Bu, stabil coin'leri geleneksel bankacılık kurumlarına değerli bir alternatif haline getirir. 

Kraken kullanıcıları DAI'yi hesaplarına hızlı bir şekilde aktarabilir ve DAI ile diğer kripto para birimlerini takas edebilir.

Dai riskleri

Kripto varlıklara yatırım yapmak risklidir ve her token'ın ona özel riskleri olabilir. Diğer genel kripto varlık riskleri, Stabil coin'ler için yine de geçerli olmasına rağmen, Stabil coin'lerin fiyatlarını veya değerini etkileyebilecek olan, bu coin'lere özel belirli riskler şunları içerir:

İhraççı Riski 

Token'ın ihraççısı düzenleyici veya yasal sorunlarla karşılaşabilir, iflas edebilir veya token'da 'fiyat sapmasına' ya da değer kaybına yol açan operasyonel veya diğer sorunlarla karşılaşabilir. İhraççı, herhangi bir temel teminat için token kullanımına olanak sağlayamamasına yol açan operasyonel veya finansal sorunlarla da karşı karşıya kalabilir.

Karşı Taraf Riski 

Token'ı teminat altına alan varlıklar, iflas edebilecek veya token'la ilişkili teminatın kaybına neden olabilecek başka sorunlarla karşılaşabilecek finansal kurumlar ya da diğer üçüncü taraflarca tutulabilir.

Operasyonel ve Teknik Riskler

 Algoritmik bir Stable coin'de algoritmanın başarısız olmasına yol açacak bir arıza, hata, güvenlik açığı ya da başka bir sorun olabilir.

DAI risks

Investing in crypto assets is risky and each token can have its own set of risks. Although general crypto asset risk may still apply to DAI, there are specific risks associated with DAI that may impact its value.

These include:

  1. Algorithmic stablecoins: DAI is not like other stablecoins such as USDC, which attempt to maintain a stable value by holding an equivalent value of U.S. dollar denominated assets in reserve. DAI is an algorithmic stablecoin, which means that DAI attempts to maintain a stable value by using an algorithm that locks in a variety of crypto assets in smart contracts as collateral, and adjusts this portfolio dynamically.
  2. USDC dependence: USDC represents a significant portion of DAI’s collateral. If USDC de-pegs, or the issuer of USDC freezes USDC, this could cause DAI to de-peg.
  3. Operational and technical risks: DAI’s algorithm could suffer a failure, bug, exploit or other issue which may lead to a failure in their ability to allow tokens to be redeemed for any underlying collateral, which could cause DAI to de-peg.

DAI satın almaya başlayın

Artık DAI'yı öğrendiğinize göre, kripto yolculuğunuzda bir sonraki adımı atmaya hazır mısınız?

Kraken'de hesabınızı bugün oluşturmak için aşağıdaki düğmeye tıklayın!