Ai là Satoshi Nakamoto?

Satoshi Nakamoto là tên giả của người sáng tạo đứng sau Bitcoin – dự án tiền điện tử đầu tiên trên thế giới có khả năng tồn tại trên toàn cầu.

Nhưng, ai là nhân vật bí ẩn này đã khởi đầu cuộc cách mạng tiền điện tử?

Đó là một câu hỏi đã làm bối rối hàng ngàn người trong suốt thập kỷ qua, kể từ khi một nhân vật bí ẩn công bố sách trắng Bitcoin nổi tiếng của họ vào năm 2008. 

Tài liệu dài 9 trang này nhanh chóng xúc tác một ngành công nghiệp hoàn toàn mới về các loại tiền tệ kỹ thuật số được bảo mật bằng mật mã, được gọi là tiền điện tử. Trong quá trình đó, Satoshi Nakamoto không rõ danh tính đã mở ra một đường biên tài chính mới.

Giống như tất cả các câu đố lớn, công cuộc xác định danh tính người sáng tạo Bitcoin gồm một vài ứng viên nổi bật, manh mối và những hướng đi sai lầm.

Trong suốt những năm qua, các nhà phân tích đã cẩn thận xem xét mọi thứ từ phong cách viết của Nakamoto đến hoạt động theo múi giờ của họ để nỗ lực thu hẹp vị trí tiềm tăng. Nhưng cho đến nay, không có bằng chứng xác thực nào được đưa ra.

Mặc dù có vô số câu hỏi, nhưng có một vài sự thật không thể chối cãi mà chúng ta biết về Nakamoto, chẳng hạn như sự thành thạo của họ trong mật mã học và khoa học máy tính. Mặc dù có vô số lập trình viên máy tính hàng đầu thất bại trong việc tạo ra một loại tiền điện tử hoạt động, nhưng Nakamoto đã tìm được giải pháp.

Khi họ ra mắt giao thức Bitcoin vào năm 2009, thế giới đã có được hệ thống tiền điện tử phi tập trung không biên giới đầu tiên. Hệ thống này hoạt động hoàn toàn theo dạng mạng ngang hàng mà không cần dựa vào bất kỳ trung gian đáng tin cậy nào.

Đó là thời khắc bước ngoặt trong lịch sử, càng trở nên sâu sắc hơn bởi sự vô danh và biến mất sau đó của Nakamoto.

Nhiều người đã gắn Satoshi Nakamoto với phong trào Cypherpunk. 

Cypherpunk thường được định nghĩa là những cá nhân ủng hộ việc sử dụng mật mã học nhằm tăng cường quyền riêng tư trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta.

Nhiều nhà khoa học máy tính và lập trình viên tài ba nhất thế giới đều nằm trong nhóm này, bao gồm cả Satoshi Nakamoto và Hal Finney.

Các thành viên nổi bật khác bao gồm:

• Adam Back: Giám đốc điều hành hiện tại của Blockstream và là người sáng tạo ra Hashcash. Hashcash là một trong những dự án tiền điện tử sơ khai trước Bitcoin, và là dự án đầu tiên trong loại hình này tích hợp hệ thống dựa trên bằng chứng công việc.
• Nick Szabo: Người sáng tạo ra BitGold, một tiền thân khác của Bitcoin được hình thành vào cuối những năm 90. Giống như Hashcash, BitGold đã tạo ra nhiều tính năng mà sau này Nakamoto đưa vào giao thức Bitcoin, bao gồm các khối có dấu thời gian và đào dựa trên hàm băm mật mã. Szabo cũng là người đầu tiên đặt ra thuật ngữ "hợp đồng thông minh" vào năm 1994.
• Wei Dai: Người đứng sau B-money, một dự án tiền điện tử lý thuyết nằm trong số những hệ thống tiền tệ phi tập trung đầu tiên được đề xuất.

Phong trào Cypherpunk tập trung vào quyền riêng tư tự chủ và việc loại bỏ sự giám sát của chính phủ. 

Bản chất ẩn danh, phi tập trung và ngang hàng của các mạng lưới tiền điện tử xuất phát từ những niềm tin cốt lõi này.

Trong những ngày đầu của Bitcoin, hầu hết các cuộc thảo luận giữa Nakamoto và các nhà mật mã học quan tâm khác diễn ra trên một danh sách gửi thư được lưu trữ tại Metzdowd.com.

Trong các cuộc trò chuyện, Nakamotođề cập rằng họ đã bắt đầu lập trình giao thức vào khoảng năm 2007, một năm trước khi sách trắng về Bitcoin được công bố.

Vào tháng 8 năm 2008, Nakamoto đã mua tên miền trang web bitcoin.org. Nhiều nguồn cho biết rằng Martti Malmi, một nhà phát triển khác, cũng tham gia vào quá trình này. Tuy nhiên, Malmi đã công khai bác bỏ tuyên bố này trên Twitter.

Vào ngày 3 tháng 1 năm 2009, Nakamoto đã kích hoạt giao thức Bitcoin bằng cách khai thác khối genesis. Khối này trở thành khối đầu tiên trên blockchain của Bitcoin. Để đánh dấu dịp này, Nakamoto đã thực hiện một hành động nổi tiếng là nhúng tiêu đề từ số báo The Times phát hành ngày hôm đó.

"The Times 03/01/2009, Thủ tướng sắp có gói cứu trợ thứ hai cho các ngân hàng."

Bitcoin ra mắt sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Đây là thời điểm mà thảm họa cho vay thế chấp dưới chuẩn của Hoa Kỳ đã tàn phá nền kinh tế toàn cầu, gây thiệt hại không thể đo đếm cho cuộc sống của mọi người.

Nhiều người ủng hộ Bitcoin từ sớm đã nhanh chóng tham gia vào dự án, trong đó có Gavin Andresen và Hal Finney quá cố.

Finney là một trong những bộ óc hàng đầu trong lĩnh vực khoa học máy tính tại thời điểm đó, được ghi nhận là người phát triển cơ chế đồng thuận bằng chứng công việc có thể tái sử dụng. Tính năng này sau đó trở thành thành phần cốt lõi trong cơ sở hạ tầng phi tập trung của Bitcoin.

Sau khi ra mắt, Nakamoto tiếp tục hoàn thiện giao thức Bitcoin trong ba năm tiếp theo. Ngày 23 tháng 4 năm 2011 là ngày cuối cùng Nakamoto liên lạc trực tuyến.

Trong một email gửi cho người đồng nghiệp cùng phát triển Bitcoin là Mike Hearn, Nakamoto đã viết:

"Tôi đã chuyển sang những việc khác. Gavin [Andresen] và mọi người đang xử lý rất tốt."

Những tin nhắn mới từ các tài khoản chính thức của Satoshi Nakamoto xuất hiện vài năm sau email này, mặc dù nhiều người tin rằng tin tặc đã truy cập vào những hồ sơ này.

Theo hồ sơ P2P Foundation của Satoshi Nakamoto, người này là nam giới Nhật Bản 48 tuổi (tính đến năm 2023). Tuy nhiên, ít người cho rằng thông tin này chính xác và đáng tin cậy.

Thông tin khác, chẳng hạn như lối viết chính tả và quyết định đưa tiêu đề của một tờ báo Anh vào khối genesis của Bitcoin, đã khiến nhiều người tin rằng Nakamoto có thể đến từ Vương quốc Anh.

Một phân tích gần đây về hoạt động trực tuyến của Satoshi dường như củng cố lý thuyết này. Phân tích này cho rằng Nakamoto có thể đã sống ở London trong khi phát triển Bitcoin. Nghiên cứu đã xem xét 34 email, 539 bài viết trên diễn đàn Bitcointalk, 169 lần gửi trên Sourceforge và các thông tin quan trọng khác được công bố bởi Nakamoto để đi đến kết luận này.

Vào năm 2011, một nhà báo điều tra đã cho rằng ba người chịu trách nhiệm nộp đơn xin cấp bằng sáng chế cho "Cập nhật và Phân phối khóa mã hóa," là nhóm tiềm năng đứng sau Satoshi Nakamoto.

Không chỉ bằng sáng chế được nộp chỉ vài tháng trước khi Nakamoto phát hành sách trắng Bitcoin, mà nó còn chứa cụm từ "khó đảo ngược về mặt tính toán" – giống hệt cụm từ mà sau này sẽ xuất hiện trong sách trắng.

Các nhà phát minh của bằng sáng chế, Neal King, Vladimir Oksman và Charles Bry, đã đồng lòng phủ nhận những cáo buộc rằng họ là Satoshi Nakamoto.

Những tin đồn thú vị khác bao gồm Illuminati, CIA, và tỷ phú kiêm CEO SpaceX Elon Musk là những ứng viên tiềm năng khác đứng sau Bitcoin.

Các manh mối dẫn đến cả Hal Finney (người sáng tạo ra bằng chứng công việc) và Nick Szabo (người đầu tiên đề xuất hợp đồng thông minh), tiếp tục củng cố việc hai Cypherpunk này là những ứng viên sáng giá đứng sau Bitcoin.

Thú vị thay, Finney là người đầu tiên nhận được giao dịch bitcoin từ Nakamoto và sau đó được phát hiện là đã sống trong cùng thị trấn với một người đàn ông tên là Dorian Satoshi Nakamoto.

Trước khi Finney qua đời vào năm 2014, ông cũng đã chia sẻ một loạt email riêng giữa ông và Nakamoto với The Wall Street Journal.

Vì lý do không rõ, nhiều email thiếu mất dữ liệu tiêu đề. Ngoài ra, các nhà phân tích phát hiện rằng máy chủ của Finney đã ghi lại hoạt động nhận email liên lạc từ Nakamoto trước máy chủ của Nakamoto.

Bằng chứng này cho thấy rằng email của Hal Finney và Nakamoto có thể đã được kết nối trên cùng một tài khoản.

Liệu có phải những tin nhắn này đến từ cùng một người và chỉ đơn giản là nhằm gây phân tâm? Chúng ta thực sự không biết. 

Trong khi đó, có lẽ mảnh bằng chứng thú vị nhất chỉ ra Nick Szabo đến từ một trong những email nêu trên giữa Hal Finney và Nakamoto.

Trong đó, Satoshi nói về địa chỉ ví công cộng bitcoin và cách mà chuỗi mã gồm chữ cái và số được gán ngẫu nhiên của họ chứa các chữ cái đầu trong tên:

"Tôi vừa nghĩ ra điều gì đó. Cuối cùng cũng sẽ có người quan tâm đến việc quét brute force các địa chỉ bitcoin để tìm ra địa chỉ có vài ký tự đầu tiên được tùy chỉnh theo tên của bạn, giống như việc mua số điện thoại đánh vần được thành điều gì đó. Tình cờ là tôi có các chữ cái đầu trong tên của mình."

Địa chỉ được nói đế – 1NSwywA5Dvuyw89sfs3oLPvLiDNGf48cPD

NS = Nick Szabo.

Tất nhiên, nếu bạn tin rằng Hal Finney là Satoshi Nakamoto, thì điều này hoàn toàn có thể là một nỗ lực khác để chuyển sự chú ý ra khỏi ông, về phía Nick Szabo.

Mặc dù không thể biết chính xác Nakamoto đã đào bao nhiêu bitcoin trước khi rời khỏi mạng, nhưng con số ước tính là khoảng từ 800.000 đến 1.100.000 BTC.

Với giá bitcoin hôm nay, kho tiền điện tử này khiến Nakamoto trở thành một trong những người giàu nhất thế giới.

Nếu bạn không có sẵn đủ tiền để tích lũy nhiều bitcoin như Satoshi Nakamoto, thì đừng lo lắng! Hãy nhớ rằng, cũng như mỗi đô la được tạo thành từ 100 xu, mỗi đơn vị bitcoin có thể được chia nhỏ thành hàng triệu đơn vị nhỏ hơn gọi là satoshi.

Nếu bạn quan tâm đến việc tìm hiểu thêm về satoshi, hãy xem Công cụ chuyển đổi Satoshi sang USD của chúng tôi để biết giá satoshi hiện tại so với USD hoặc xem bitcoin của bạn trị giá bao nhiêu satoshi.

Giống như bất kỳ phát minh đột phá không ai nhận nào, không lâu sau đã có nhiều người bước ra tuyên bố là Satoshi Nakamoto.

Mặc dù Nakamoto đã cố gắng rất nhiều để che giấu danh tính thật của mình, hàng chục ứng viên đã xuất hiện trong những năm qua và tuyên bố là người bí ẩn đứng sau Bitcoin.

Không theo thứ tự cụ thể, những người tuyên bố là Satoshi Nakamoto gồm:

• Jörg Molt: Cựu DJ người Đức đã bị bắt vào năm 2021 vì gian lận.
• Craig Steven Wright: Nhà khoa học máy tính người Úc đã tham gia nhiều cuộc chiến pháp lý đình đám kéo dài về tuyên bố được cho là của ông đối với ngai vàng Bitcoin.
• James Bilal Caan: Nhân viên NHS ở Anh đã xuất bản loạt blog gồm ba phần nêu sơ bộ nguồn gốc được cho là của họ với tư cách là Satoshi Nakamoto. Tất cả các bài viết trên blog đã bị xóa kể từ đó.
• Debo Jurgen Etienne Guido: Người đàn ông Bỉ được biết đến với tên Twitter @realsatoshin. Guido được cho là đã gửi một lời chứng thực viết tay đến tòa án Khu Nam Florida xử lý một trong những vụ kiện của Craig Wright, tuyên bố rằng ông là Satoshi thật sự. Không phải Craig Wright.
• Phil Wilson: Một người đàn ông tuyên bố đã phát triển Bitcoin cùng với Craig Wright và Dave Kleiman (đối tác kinh doanh cũ của Wright). Wright tiếp tục bác bỏ tuyên bố của Wilson, cho rằng đó là trò lừa đảo.

Điểm chung của tất cả những tuyên bố này là thực tế rằng không ai trong số các ứng viên nêu trên có thể cung cấp bằng chứng củng cố cho những khẳng định của mình.

Từ lâu, người ta đã chấp nhận rằng cách dễ nhất, nhanh nhất và không thể bác bỏ để chứng minh một người là Satoshi Nakamoto là ký số một thông điệp bằng khóa riêng tư liên kết với khối genesis. Ngoài ra, họ cũng có thể chuyển bất kỳ BTC nào trong số 50 BTC nhận được từ việc đào khối genesis. Việc này chứng minh được rằng họ nắm giữ các khóa riêng tư của Nakamoto, thứ mà theo lẽ thường chỉ họ mới có.

Chúng ta tiếp tục chờ đợi sự kiện như vậy xảy ra.

Trong khi câu hỏi về việc ai thực sự là Satoshi Nakamoto có thể vẫn chưa có lời giải, thì di sản bền vững của sự sáng tạo của họ là không thể phủ nhận.

Bitcoin đã biến đổi các nền kinh tế, thách thức các hệ thống tài chính truyền thống và khơi dậy các cuộc trò chuyện về phân quyền, quyền riêng tư và bản chất của giá trị.

Dù danh tính thực sự của Satoshi có được tiết lộ hay vẫn bị che giấu ẩn danh, óc sáng tạo của họ đã để lại dấu ấn không thể phai mờ trong dòng chảy lịch sử.

Bây giờ bạn đã biết được một chút về người sáng tạo Bitcoin và tầm quan trọng của việc danh tính của họ vẫn còn là bí ẩn, bạn đã sẵn sàng bước tiếp chưa? 

Đăng ký Kraken và bắt đầu mua bitcoin ngay hôm nay.