Tiền điện tử là gì?

Tiền điện tử là một loại tiền ảo được thiết kế để nâng cao tính minh bạch và tính bao trùm tài chính. Khác với các loại tiền truyền thống, được các chính phủ trên toàn thế giới quản lý, phát hành và đảm bảo, tiền điện tử là đồng tiền phi quốc gia và không được đảm bảo bởi bất kỳ ngân hàng trung ương, đảng phái chính trị hay cá nhân nào. 

Tiền điện tử sử dụng các khái niệm từ mật mã, toán học và khoa học máy tính để cung cấp hệ thống tiền tệ phi tập trung, ngang hàng. Hệ thống này dựa trên các quy tắc được xác định rõ ràng và minh bạch thay vì dựa vào thẩm quyền tập trung và sự tin tưởng.

Trong khi một số người coi tiền điện tử như xu hướng thoáng qua, những người khác lại ca ngợi nó như một cuộc cách mạng đột phá. 

Điều chắc chắn nhất là tiềm năng định nghĩa lại cách con người kết nối và giao dịch của tiền điện tử có thể tạo ra tác động lâu dài đến đời sống của mỗi cá nhân.

• Tiền điện tử là một loại tiền kỹ thuật số sử dụng mật mã, khoa học máy tính và các nguyên tắc kinh tế để thiết lập nên hệ thống tài chính phi tập trung và an toàn.
• Tiền điện tử sử dụng công nghệ blockchain, một sổ cái phi tập trung ghi lại các giao dịch một cách an toàn.
• Bảo mật tiền điện tử liên quan đến việc chọn loại ví phù hợp và thực hành thói quen bảo mật tốt để bảo vệ tài sản.

Tiền điện tử là các loại tiền kỹ thuật số sử dụng mật mã, khoa học máy tính và yếu tố kinh tế để tạo ra hệ thống thanh toán phi tập trung và cực kỳ an toàn. Ba lĩnh vực này phối hợp để đảm bảo tính toàn vẹn và hiệu quả của các giao dịch tiền điện tử.

• Kỹ thuật mật mã giúp bảo mật thông tin giao dịch tiền điện tử. 
• Khoa học máy tính giúp thông tin nhất quán giữa tất cả người tham gia.
• Phần thưởng khích lệ kinh tế khuyến khích mọi người tuân thủ quy tắc vì lợi ích của mạng.

Cách đơn giản để hình dung lợi thế của tiền điện tử và tài chính phi tập trung so với hệ thống tài chính truyền thống là liên tưởng thông qua sự so sánh giữa thư tay và email điện tử.

Gửi giao dịch qua hệ thống tài chính truyền thống giống như gửi thư tay qua dịch vụ bưu chính. Quá trình này thường chậm, tốn kém và yêu cầu nhiều trung gian ở mỗi giai đoạn để có thể đến được đích cuối cùng.

Ngược lại, chuyển giá trị bằng tiền điện tử giống như gửi email. Tùy thuộc vào loại tiền điện tử được sử dụng, phí giao dịch có thể rất thấp hoặc thậm chí không đáng kể. Các khoản thanh toán cũng được xử lý chỉ trong vài giây, thay vì hàng giờ hoặc hàng tuần, và không cần trung gian tập trung nào để hỗ trợ chuyển. 

Mặc dù ý này quan trọng, nhưng lại khó hình dung để hiểu. Tiền điện tử cho phép các cá nhân gửi giá trị trực tiếp cho nhau mà không cần sự tham gia của trung gian tập trung như chính phủ hoặc ngân hàng. 

Qua đó, các cá nhân giữ được quyền sở hữu mạnh hơn không chỉ đối với tài chính, mà còn cả thông tin và quyền riêng tư.

Một số loại tiền điện tử lớn và phổ biến nhất bao gồm Bitcoin, Ethereum, Tether, Solana và USD Coin.

Tiền điện tử thường bị hiểu lầm. Mặc dù ngày càng xuất hiện nhiều trong thế giới tài chính, nhưng vẫn còn nhiều ngộ nhận về bản chất thực sự của tiền điện tử. 

Các ngộ nhận phổ biến bao gồm:

• Ngộ nhận: Chỉ được dùng cho các hoạt động phạm pháp
  • Sự thật: Phần lớn các giao dịch là hợp pháp. Báo cáo gần đây của Chainalysis cho thấy chưa đến 0,5% tổng số giao dịch tiền điện tử là gian lận hoặc phạm pháp.
• Ngộ nhận: Hoàn toàn ẩn danh
  • Sự thật: Hầu hết chủ sở hữu tiền điện tử sử dụng danh tính ảo, không phải ẩn danh. Mặc dù các giao dịch trên blockchain là công khai, nhưng để liên kết chúng với cá nhân cụ thể lại rất khó khăn.
• Ngộ nhận: Gây hại cho môi trường
  • Sự thật: Mặc dù một số loại tiền điện tử, như Bitcoin, đã bị chỉ trích vì mức tiêu thụ năng lượng, nhưng nhiều loại tiền điện tử mới hơn đang áp dụng phương thức tiết kiệm năng lượng hơn, như bằng chứng cổ phần.
• Ngộ nhận: Không được hậu thuẫn bởi bất cứ yếu tố nào.
  • Sự thật: Mặc dù tiền điện tử không được hậu thuẫn bởi tài sản hữu hình hay chính phủ, giá trị của chúng lại bắt nguồn từ những yếu tố như nguồn cung hạn chế, trường hợp sử dụng thực tiễn và chức năng của công nghệ nền tảng.
• Ngộ nhận: Được điều hành bởi các ngân hàng hoặc chính phủ
  • Sự thật: Tiền điện tử là phi tập trung, tức là hoạt động độc lập với các cơ quan trung ương như ngân hàng hoặc chính phủ.
• Ngộ nhận: Tất cả tiền điện tử đều giống hệt như Bitcoin
  • Sự thật: Không phải tất cả tiền điện tử đều là bản sao của Bitcoin. Phần lớn altcoin có tính năng, mục đích và công nghệ riêng, mang đến một loạt các trường hợp sử dụng đa dạng.
• Ngộ nhận: Giống blockchain
  • Sự thật: Blockchain là công nghệ sổ cái kỹ thuật số hỗ trợ tiền điện tử, nhưng phạm vi ứng dụng vượt xa khỏi lĩnh vực tiền tệ kỹ thuật số.

Không có nhiều thứ trên thế giới bị hiểu lầm và tranh cãi gay gắt như tiền điện tử. Quan trọng là phải xóa bỏ những lầm tưởng và hiểu rõ sự thật.

Không phải tất cả các loại tiền điện tử đều hoạt động theo cùng một cách và cũng không phải tất cả đều có chức năng giống nhau. Sau đây là một số việc khác nhau mà bạn có thể làm với một số loại tiền điện tử phổ biến nhất trên thị trường hiện nay:

• Gửi giá trị xuyên biên giới — nhanh chóng và tiết kiệm chi phí.
• Sở hữu tài sản lưu trữ giá trị tự chủ.
• Mua hàng hóa và dịch vụ theo hình thức ngang hàng.
• Tài trợ cho người và hoạt động từ thiện mà không bị kiểm duyệt
• Tạo và sử dụng ứng dụng phi tập trung.
• Biểu quyết cho các đề xuất định hình tương lai của tiền điện tử.
• Kiếm phần thưởng khi bảo mật giao thức thông qua việc staking.
• Tham gia nhóm đào tiền điện tử.
• Trực tiếp hỗ trợ nhà sáng tạo nội dung bạn yêu thích.
• Chứng minh quyền sở hữu tài sản kỹ thuật số.

Để biết thêm chi tiết về các cách sử dụng tiền điện tử khác nhau, hãy cân nhắc tự tìm hiểu thêm để biết bạn có thể dùng tiền điện tử làm gì.

Một trong những đặc điểm chính của thị trường tiền điện tử là tính phi tập trung. Tuy nhiên, khi không có ai "chịu trách nhiệm" về một việc quan trọng như chuyển giá trị giữa các cá nhân, làm sao một hệ thống có thể hoạt động mà không có sự giám sát nào đó?

Giải pháp bao gồm hai thành phần chính: công nghệ blockchain và mạng lưới máy tính phân tán toàn cầu.

Blockchain hoạt động như một sổ cái công khai, theo dõi và ghi lại mọi loại thông tin. Chúng thực hiện điều này thông qua các quy tắc có độ bảo mật cao và chống kiểm duyệt. Các quy tắc này được mã hóa trực tiếp vào các giao thức và thường thì bất kỳ ai trên thế giới cũng có thể tự kiểm tra.

Mỗi thành phần tham gia mạng (gọi là node) đều giữ bản sao riêng của cơ sở dữ liệu blockchain và giúp toàn bộ mạng đạt được sự đồng thuận về dữ liệu mới được thêm vào trước khi ghi vào blockchain.

Thay vì đặt niềm tin vào một cá nhân duy nhất để xác định xem thông tin đúng hay sai, blockchain yêu cầu các node cùng nhau phê duyệt hoặc từ chối dữ liệu giao dịch đang chờ được gửi đến sổ cái. Cộng đồng có thể tự đánh giá sự thật và đồng ý chung về câu trả lời có hoặc không.

Để tìm hiểu thêm về các node và vai trò quan trọng của chúng trong mạng blockchain, hãy xem bài viết Node và khách hàng blockchain là gì? của chúng tôi

Quá trình tất cả các node đạt được sự đồng ý chung được gọi là đạt được "sự đồng thuận".

Blockchain sử dụng nhiều cơ chế đồng thuận, chẳng hạn như bằng chứng công việc và bằng chứng cổ phần, để đạt được điều này. Các cơ chế này thường bao gồm các phần thưởng khích lệ và hình phạt để khuyến khích hành vi trung thực và ngăn chặn hoạt động xấu.

Blockchain được đặt tên theo cách chúng "xâu chuỗi" các "khối" thông tin lại với nhau (chẳng hạn như chi tiết giao dịch) bằng cách đưa thông tin từ khối trước đó vào mỗi khối mới.

Mỗi tiêu đề khối mới đều chứa hàm băm của khối trước đó, cùng với các dữ liệu khác, đóng vai trò như một dấu vân tay kỹ thuật số độc nhất cho khối. Kết quả là tạo ra một chuỗi cố định mà bất kỳ ai cũng có thể tự xác minh.

Quá trình này là điều làm cho sổ cái blockchain không thể bị giả mạo, vì việc thay đổi ngay cả một giao dịch duy nhất trong khối cũng sẽ thay đổi hoàn toàn dấu vân tay độc nhất của khối.  Kẻ tấn công cũng cần phải kiểm soát phần lớn mạng lưới (hơn 50% tổng sức mạnh staking hoặc đào) để có thể thao túng thứ tự của các khối mới và chi tiêu kép.

Quá trình liên kết các khối và đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu là khía cạnh chính trong công nghệ blockchain và được thực hiện dựa trên các kỹ thuật mật mã tiên tiến. Đó cũng là lý do mà các mạng phi tập trung này được gọi là "blockchain".

Để tìm hiểu thêm về các kỹ thuật này, bạn có thể khám phá cách tiền điện tử sử dụng mật mã.

Do mức độ phối hợp, tiền bạc và sức mạnh xử lý mà việc này đòi hỏi, một cuộc tấn công như vậy đã được chứng minh là không thể thực hiện được trong thực tế trên các blockchain được áp dụng rộng rãi như Bitcoin hoặc Ethereum.

Giống như việc bạn không cần phải là thợ máy để có thể lái xe, bạn không cần phải là chuyên gia tiền điện tử để sử dụng tiền điện tử. Tất cả những gì bạn cần là kết nối internet và thiết bị, như điện thoại thông minh, laptop, máy tính bảng hoặc máy tính để bàn.

Khi đã chuẩn bị đủ, bạn sẽ có một số tùy chọn để lựa chọn khi quyết định mua tiền điện tử:

Nhiều người cho rằng cách an toàn và dễ dàng nhất để mua các loại tiền điện tử phổ biến là sử dụng nền tảng giao dịch tiền điện tử như Kraken.

Các nền tảng này hoạt động giống như các sàn giao dịch chứng khoán kỹ thuật số, cho phép bạn mua và bán tiền điện tử trực tiếp từ người dùng khác. Khi bạn tạo tài khoản, nền tảng sẽ tự động thiết lập ví tiền điện tử cho bạn, mang đến nơi lưu trữ tiền an toàn.

Sau khi tạo và nạp tiền vào tài khoản của mình bằng tài khoản ngân hàng, thẻ ghi nợ hoặc thẻ tín dụng, bạn có thể mua bất kỳ loại tiền điện tử nào được niêm yết để giao dịch.

Nhà đầu tư mới có thể quyết định sử dụng chiến lược tính trung bình chi phí bằng đô la để mua tiền điện tử trên cơ sở thường xuyên, giúp loại bỏ nhu cầu canh đúng thời điểm thị trường và góp phần làm giảm sự biến động của thị trường.

Sử dụng giao diện người dùng của nền tảng để đặt lệnh. Chọn "mua", nhập số lượng muốn mua và xác nhận lệnh.

Sau khi bạn đã mua tiền điện tử, điều quan trọng là phải thực hiện một số bước cơ bản để giữ an toàn cho tiền của bạn. Có một số tùy chọn có sẵn giúp bạn bảo vệ tiền điện tử, mỗi tùy chọn đều đi kèm lợi ích và hạn chế riêng. Hiểu biết về những điều này có thể giúp người dùng xác định được phương pháp phù hợp nhất với nhu cầu.

Mặc dù tính chất phi tập trung của tiền điện tử làm cho chúng rất khó bị giả mạo, nhưng người dùng tiền điện tử cần thực hiện một số biện pháp để bảo vệ tiền điện tử an toàn. Phần lớn độ an toàn của tiền điện tử phụ thuộc vào cách bạn quản lý và lưu trữ. Các phương pháp lưu giữ không hiệu quả có thể dẫn đến tổn thất tiền điện tử đáng kể mỗi năm.

Chọn ví phù hợp là rất quan trọng để bảo vệ tài sản. Dù bạn ưu tiên độ an toàn hay sự tiện lợi, mỗi loại ví đều có những đánh đổi riêng. Tiến hành nghiên cứu kỹ lưỡng để tìm giải pháp tốt nhất giúp bạn bảo vệ tiền điện tử an toàn.

Khi bảo mật tiền điện tử, bạn có một số tùy chọn ví đi kèm với những lợi thế và hạn chế riêng.

Ví Web3 được thiết kế để lưu trữ và bảo vệ các khóa mật mã riêng, cần thiết để chứng minh quyền sở hữu tài sản kỹ thuật số.

Ví có hai loại chính:

• Ví phần mềm: Ví kỹ thuật số được cài đặt trên máy tính hoặc điện thoại thông minh. Loại ví này thường tiện lợi hơn, nhưng vì luôn kết nối với internet nên dễ bị tấn công hơn.
• Ví phần cứng: Các thiết bị vật lý lưu trữ khóa riêng ngoại tuyến, cung cấp khả năng bảo mật cao hơn. Mặc dù ví phần cứng có thể kém tiện lợi hơn khi sử dụng, nhưng vì không duy trì kết nối liên tục với web nên có mức độ bảo vệ lớn hơn.

Cuối cùng, ví có thể là lạnh (ngoại tuyến) để ưu tiên bảo mật, nhưng kém tiện lợi hơn hoặc nóng (trực tuyến) để ưu tiên sự tiện lợi, nhưng cũng dễ bị đe dọa trực tuyến hơn. Ngoài ra, ví còn có thể là lưu ký (được quản lý bởi bên thứ ba) hoặc không lưu ký (cho bạn toàn quyền kiểm soát khóa).

Ví lưu ký trao cho bên thứ ba quyền quản lý khóa riêng của bạn, còn ví không lưu ký trao cho bạn toàn quyền kiểm soát khóa riêng. 

Việc lựa chọn giữa cách quản lý tiền điện tử lưu ký hoặc không lưu ký phụ thuộc vào mức độ trách nhiệm mà bạn sẵn sàng đảm nhận khi nói đến tự do tài chính.

Để tìm hiểu thêm về các lợi ích và bất lợi khác nhau của hai loại ví tiền điện tử này, hãy xem bài viết Ví tiền điện tử lưu ký và không lưu ký là gì? của chúng tôi

Kraken cung cấp cho bạn biện pháp bảo mật và đơn giản để bắt đầu tham gia thị trường tiền điện tử. 

Với hàng trăm loại tiền điện tử khác nhau để mua, bán và giao dịch, hàng triệu người chọn Kraken khi họ bắt đầu hành trình hướng tới tự do tài chính.

Tạo tài khoản để mua và bán tiền điện tử với Kraken ngay hôm nay.