Ví lưu ký so với ví không lưu ký: Ai nắm giữ tiền điện tử của bạn?

Đầu tư vào tiền điện tử đồng nghĩa với việc phải đưa ra những quyết định khó khăn. Sau khi quyết định loại tiền điện tử muốn mua và số tiền sẽ chi, bạn cũng cần suy nghĩ về cách sử dụng và bảo vệ an toàn những tài sản này.

Mặc dù ai cũng biết bảo mật là yếu tố tối quan trọng trong ngành tài sản kỹ thuật số, nhưng ngay cả chuyên gia dày dạn kinh nghiệm và nhà lãnh đạo trong ngành cũng từng thất bại trong việc bảo vệ tiền khỏi trộm cắp, gian lận hoặc mất mát ngoài ý muốn.

Ví tiền điện tử đóng vai trò cơ bản và quan trọng trong việc bảo vệ tiền điện tử. Việc lựa chọn loại ví là yếu tố quyết định xem bạn giữ được hay đánh mất tiền trong một số tình huống.

Nói chung, có hai loại ví tiền điện tử chính mà bạn cần xem xét:

• Lưu ký
• Không lưu ký

Mỗi tùy chọn đều có ưu điểm và nhược điểm riêng và phù hợp với những nhu cầu khác nhau tùy thuộc vào mục tiêu đầu tư, kinh nghiệm kỹ thuật và khả năng chịu rủi ro.

Với ví lưu ký, bạn đặt niềm tin vào bên thứ ba giúp bạn quản lý khóa riêng và giữ tiền điện tử an toàn.

Khóa riêng là phần thông tin quan trọng cần thiết để chứng minh quyền sở hữu ví và, quan trọng nhất, số tiền bên trong ví.

Bất kỳ ai nắm giữ khóa riêng đều có quyền kiểm soát ví. Hãy hình dung khóa riêng như là mật khẩu email. Nếu ai đó khác có được mật khẩu email của bạn, họ có thể truy cập vào tin nhắn và chi tiết tài khoản trực tuyến của bạn, vì vậy việc bảo vệ mật khẩu là rất quan trọng.

Ưu điểm chính của việc trao quyền kiểm soát khóa riêng của bạn cho bên thứ ba là tiện lợi. Đối với những người dùng tiền điện tử không quá am hiểu công nghệ hoặc không đủ tự tin để tự bảo vệ tài sản kỹ thuật số, việc giao phó trách nhiệm bảo vệ tiền cho một công ty chú trọng bảo mật như Kraken có thể giúp giảm bớt gánh nặng kỹ thuật.

Chính vì vậy, ví lưu ký trở thành lựa chọn thuận tiện cho người mới bắt đầu hoặc người thích cách tiếp cận bảo mật không cần can thiệp. Ví lưu ký thường dễ sử dụng, thiết lập và truy cập hơn so với ví không lưu ký. vì có các nhóm người chuyên trách cung cấp trải nghiệm người dùng tốt nhất có thể. Tuy nhiên, việc dựa vào một bên thứ ba, ngay cả một bên có uy tín và thành tích đã được chứng minh về bảo mật như Kraken, cũng đi kèm với một số rủi ro có thể nằm ngoài tầm kiểm soát trực tiếp của bạn. 

Hạn chế rõ ràng khi lưu ký tài sản cho bên thứ ba là đi ngược lại nguyên tắc cốt lõi nhất mà tiền điện tử hướng tới — phân quyền. 

Tiền điện tử cho phép bạn toàn quyền kiểm soát tự do tài chính của mình, nhưng việc đưa trung gian tập trung vào quy trình đó mang lại một số giới hạn và rủi ro tương tự như trong hệ thống tài chính truyền thống.

Ví lưu ký có thể khiến người dùng phải đối mặt với nguy cơ tấn công bảo mật từ bên ngoài, lừa đảo tiền điện tử hoặc gian lận, tình trạng mất khả năng thanh toán, kiểm duyệt, quy định của chính phủ và thay đổi dịch vụ (dừng hỗ trợ cho một số tài sản) nằm ngoài tầm kiểm soát.

Cuối cùng, khi phải chọn giữa ví lưu ký và ví không lưu ký, bạn sẽ cần cân nhắc xem điều gì là quan trọng nhất: sự tiện lợi hay bảo mật. 

Vào cuối năm 2024, chúng tôi đã khảo sát những người nắm giữ tiền điện tử ở Hoa Kỳ và phát hiện ra gần một nửa (48%) số người được hỏi bày tỏ mong muốn có biện pháp "bảo mật và chống gian lận" mạnh mẽ hơn trong chính sách tiền điện tử.  

Xu hướng tiền điện tử này có thể cho thấy mối quan tâm ngày càng tăng đối với các biện pháp bảo mật nâng cao trong không gian DeFi.

Ví lưu ký thường bao gồm tất cả các loại ví gắn với sàn giao dịch tập trung, bao gồm cả ví được sử dụng để bảo vệ số tiền mà bạn giữ trong tài khoản Kraken. Ví lưu ký cũng bao gồm các ví được sử dụng bởi nền tảng fintech và thanh toán khác hỗ trợ tiền điện tử. 

Với ví không lưu ký, bạn với tư cách là chủ sở hữu ví hoàn toàn chịu trách nhiệm về việc lưu trữ và bảo vệ khóa riêng trước các mối đe dọa mạng và vật lý.

Với ví không lưu ký, bạn không có đường dây nóng để gọi hoặc chi nhánh để đến nếu mất quyền truy cập. Cho bạn mất tiền do chính bạn hay do cuộc tấn công tinh vi, ví không lưu ký buộc bạn phải tự chịu trách nhiệm bảo vệ tiền của mình.

Để dự phòng, ví không lưu ký thường sẽ nhắc bạn sao chép thông tin nhạy cảm như khóa riêng và cụm từ khôi phục — một chuỗi các từ ngẫu nhiên có thể sử dụng để chuyển ví tiền điện tử và mọi số tiền trong ví sang thiết bị mới.

Việc lưu trữ an toàn những thông tin này là vô cùng quan trọng trong trường hợp thiết bị lưu trữ ví tiền điện tử không lưu ký bị mất, bị xâm phạm hoặc bị hư hỏng. Bạn sẽ cần đến những cụm từ này hoặc khóa riêng nếu muốn khôi phục ví hoặc đăng nhập từ một thiết bị mới. 

Duy trì quyền kiểm soát độc quyền đối với khóa riêng của ví có nghĩa là bạn sẽ không phải lo lắng về việc mất quyền truy cập vào tiền của mình do lỗi của bên thứ ba.

Để thêm yên tâm, bạn có thể sử dụng ví lạnh, lưu trữ tiền điện tử hoàn toàn ngoại tuyến — miễn là bạn không chuyển tiền từ thiết bị sang laptop hoặc máy tính. Điều này giúp làm giảm nguy cơ bị hacker trực tuyến truy cập vào tài sản tiền điện tử, đồng nghĩa với việc bạn chỉ cần lo về việc bảo vệ vật lý thiết bị.

Hạn chế chính của việc tự quản lý tài sản tiền điện tử là bạn hoàn toàn chịu trách nhiệm về việc sao chép và bảo mật thông tin nhạy cảm. Mọi lỗi nhập, đặt sai mật khẩu hoặc mất thiết bị có thể khiến bạn mất quyền truy cập vào tiền của mình.

Nếu bạn chọn sử dụng dịch vụ hoặc thiết bị ví không lưu ký, quan trọng là phải tạo bản sao cho thông tin nhạy cảm, có thể là trên giấy hoặc khắc vào tấm kim loại và phân tán ở nhiều vị trí khác nhau. 

Bằng cách đó, bạn có tùy chọn sao lưu nếu một bản sao bị mất hoặc vị trí lưu trữ bị xâm phạm (cháy nhà, lũ lụt, v.v.). Nếu bạn nắm giữ lượng lớn tiền điện tử, hãy cân nhắc chia nhỏ số đó vào nhiều thiết bị phần cứng để giảm thiểu rủi ro.

Ví không lưu ký bao gồm mọi loại giải pháp ví lạnh, trong đó có ví phần cứng tiền điện tử. Các thiết bị ví tiền điện tử vật lý này lưu trữ khóa riêng ngoại tuyến và được coi là giải pháp an toàn nhất để lưu trữ tài sản tiền điện tử. 

Khi sở hữu ví phần cứng, hãy cân nhắc cất giữ ở nơi an toàn như két sắt hoặc hộp khóa để đảm bảo an toàn ở mức tối đa. Ví dụ về ví phần cứng bao gồm: 

• Sổ cái
• KeepKey
• Trezor 

Mặc dù ví phần cứng có thể được coi là giải pháp an toàn nhất để giữ tiền điện tử trong thời gian dài, nhưng lại không tiện lợi khi sử dụng. Đó là bởi mỗi khi muốn kết nối ví phần cứng với DApp hoặc giao thức blockchain, bạn sẽ cần phải kết nối vật lý và ủy quyền cho ví.

Vì lý do đó, cũng có những ví phần mềm không lưu ký mang đến sự tự do khi tự quản lý tiền điện tử, với trải nghiệm người dùng thuận tiện hơn.

Còn được gọi là ví Web3, các ví phần mềm không lưu ký như Kraken Wallet cho phép người dùng toàn quyền quản lý khóa riêng, đồng thời cung cấp trải nghiệm người dùng trực quan khi sử dụng DeFi.

Như đã đề cập, sự khác biệt chính giữa ví lưu ký và ví không lưu ký là người nắm giữ khóa riêng. 

Khi chọn giữa ví lưu ký và ví không lưu ký, yếu tố quyết định cuối cùng phụ thuộc vào mức độ kiểm soát và trách nhiệm mà bạn sẵn sàng gánh vác. 

Nếu bạn muốn có toàn quyền kiểm soát, và sẵn sàng chịu mọi trách nhiệm đi kèm, ví không lưu ký có thể là lựa chọn phù hợp nhất. 

Nếu bạn muốn giảm thiểu rủi ro do sai lầm bạn có thể mắc phải với các khóa riêng, và bạn đồng ý để trung gian tập trung quản lý khóa riêng thay mặt mình, ví lưu ký có thể là lựa chọn phù hợp nhất.

Quan trọng là phải biết ai kiểm soát tiền điện tử của bạn — và họ có bao nhiêu quyền kiểm soát. Ví dụ: các ví lưu ký phải tuân theo các quy định như KYC (Xác minh danh tính khách hàng) và AML (Chống rửa tiền), có nghĩa là tài sản của bạn có thể bị đóng băng hoặc tịch thu trong một số trường hợp nhất định. Các nhà vận hành ví lưu ký thường có nghĩa vụ pháp lý phải tuân theo các quy định và yêu cầu của cơ quan thực thi pháp luật hoặc tổ chức chính phủ.

Ngược lại, các ví không lưu ký cho bạn toàn quyền kiểm soát. Bạn sẽ có được mức độ riêng tư và khả năng chống kiểm duyệt cao hơn, và không ai có thể hạn chế quyền truy cập của bạn. Điều này khiến ví không lưu ký trở thành lựa chọn phù hợp hơn cho những ai ưu tiên đề cao quyền tự chủ tài chính và quyền riêng tư. Tuy nhiên, một lần nữa, trách nhiệm cho mục tiêu ưu tiên này hoàn toàn thuộc về bạn, thay vì được đảm bảo bởi một đội ngũ bảo mật chuyên nghiệp và tận tâm.

Các ví lưu ký cung cấp các biện pháp bảo mật tích hợp như xác thực hai yếu tố và tùy chọn khôi phục tài khoản, nhưng bạn có thể gặp nguy cơ bị hack sàn giao dịch hoặc nền tảng phá sản. Nếu nhà cung cấp bị xâm phạm, tài sản của bạn sẽ gặp rủi ro. 

Ví không lưu ký loại bỏ các rủi ro từ bên thứ ba, nhưng có hạn chế riêng. Nếu bạn mất khóa riêng hoặc cụm từ khôi phục, sẽ không có cách nào để lấy lại quyền truy cập vào tiền điện tử. Vì bạn trực tiếp chịu trách nhiệm bảo mật, nên việc sao lưu và lưu trữ đúng cách là rất quan trọng.

Đối với người mới bắt đầu, ví lưu ký có thể cung cấp trải nghiệm thông suốt, cho phép người dùng đặt lại mật khẩu, liên hệ bộ phận hỗ trợ khách hàng và thực hiện giao dịch tiền điện tử nhanh chóng.

Ví không lưu ký yêu cầu nhiều kiến thức kỹ thuật hơn, vì người dùng phải quản lý khóa riêng và điều hướng các giao dịch blockchain. Mặc dù đem lại nhiều quyền tự chủ hơn, nhưng cũng đòi hỏi nhiều trách nhiệm hơn, nên ví không lưu ký trở thành lựa chọn phù hợp hơn cho những người sẵn sàng tự quản lý tiền của mình.

Ví lưu ký thường cho phép chuyển tiền ngay lập tức với chi phí thấp trong nền tảng, vì các giao dịch không phải lúc nào cũng cần được truyền phát lên blockchain. Tuy nhiên, rút tiền về ví bên ngoài có thể mất phí và cần thời gian để được xác nhận trên chuỗi.

Ví không lưu ký xử lý các giao dịch trực tiếp trên blockchain, đảm bảo hoàn toàn minh bạch, nhưng đôi khi dẫn đến phí cao hơn và thời gian xử lý lâu hơn, đặc biệt trong thời điểm tắc nghẽn mạng.

Trong lĩnh vực tiền điện tử, khóa riêng là mã cho phép bạn toàn quyền kiểm soát tài sản, hoạt động như là mật khẩu để xác thực giao dịch. Khóa riêng được liên kết toán học với khóa công khai dùng để nhận tiền, nhưng chỉ có khóa riêng có thể ký giao dịch và chứng minh quyền sở hữu. Nếu ai đó có được quyền truy cập vào khóa riêng của bạn, họ có thể đánh cắp tiền điện tử của bạn. Bảo vệ khóa riêng là rất quan trọng. 

Nhìn chung, ví không lưu ký thường an toàn hơn ví lưu ký trong các vụ hack vì bạn nắm quyền kiểm soát khóa riêng, loại bỏ rủi ro từ việc sàn giao dịch bị xâm nhập hoặc tài khoản bị đóng băng.

Mức độ bảo mật hoàn toàn phụ thuộc vào cách bạn bảo vệ khóa của mình. Nếu bạn làm mất khóa riêng hoặc cụm từ khôi phục, bạn sẽ mất quyền truy cập mãi mãi, và nếu người khác có được khóa riêng của bạn, họ sẽ có thể đánh cắp tài sản của bạn.

Rủi ro chính liên quan đến ví lưu ký là sự phụ thuộc vào bên thứ ba để bảo vệ tài sản của bạn. Bạn sẽ không nắm quyền kiểm soát khóa riêng của mình. 

Sự phụ thuộc này có thể dẫn đến các mối đe dọa an ninh tiềm ẩn, như hack, đóng băng tài khoản, hạn chế rút tiền hoặc thậm chí là đóng cửa nền tảng, khiến bạn mất quyền truy cập vào tiền điện tử của mình.

Trong khi tài sản nắm giữ trên sàn Kraken được giữ trong ví lưu ký, chúng tôi cũng cung cấp cho bạn ví không lưu ký hoàn toàn tách biệt với sàn giao dịch Kraken.

Kraken Wallet là ví phần mềm không lưu ký. Kraken Wallet cho phép người dùng toàn quyền quản lý khóa riêng mà Kraken sẽ không thể truy cập hay kiểm soát khóa này.

Chúng tôi tin rằng tương lai của DeFi liên quan đến các đổi mới on-chain. Kraken Wallet cung cấp cho bạn toàn quyền kiểm soát tài sản tiền điện tử. 

Với Kraken Wallet, bạn có thể theo dõi token, NFT hoặc vị thế DeFi một cách liền mạch, kết nối với các blockchain lớn và truy cập an toàn vào các dApp phổ biến nhất thông qua tích hợp WalletConnect. 

Xem những gì bạn có thể làm với Kraken Wallet hôm nay.