Có bao nhiêu bitcoin? Giải thích về nguồn cung Bitcoin

Trong một thế giới đầy rẫy sự thừa mứa và tràn lan, Bitcoin (BTC) vẫn giữ vững vị thế một trong số ít tài sản thực sự khan hiếm. 

Khác với các loại tiền tệ truyền thống có nguồn cung vô hạn, Bitcoin có nguồn cung tối đa cố định vĩnh viễn ở mức 21 triệu đồng tiền điện tử. Đây là bản chất thâm căn cố đế kể từ lúc Satoshi Nakamoto khai sinh ra Bitcoin và cũng chính là yếu tố cốt lõi làm nên giá trị của đồng tiền này.

Một cơ số 73% người sở hữu tiền điện tử tại Mỹ dự định tiếp tục đầu tư vào tiền điện tử trong năm 2025 chứng tỏ thị trường tiền điện tử có tiềm năng dài hạn. Có lẽ, niềm tin bền vững vào tiềm năng của Bitcoin xuất phát từ tính khan hiếm vốn có và vai trò là công cụ lưu trữ điện tử quý giá ngày càng được công nhận.

Tuy nhiên, đừng kỳ vọng rằng toàn bộ nguồn cung 21 triệu Bitcoin sẽ sớm được lưu hành trên thị trường. Cơ chế halving có sẵn của Bitcoin sẽ làm chậm quá trình tạo ra các đồng tiền điện tử mới. Như vậy, theo ước tính, phải đến tận năm 2140 thì đồng Bitcoin cuối cùng mới được đào.

Việc nắm được nguyên lý và tác động đằng sau nguồn cung hữu hạn của Bitcoin chính là bước quan trọng giúp ta hiểu được lý do tại sao loại tài sản tiền điện tử lớn nhất thế giới này lại được ưa chuộng đến vậy.

Lý do chính xác đằng sau quyết định của Satoshi Nakamoto về việc giới hạn nguồn cung Bitcoin ở mức 21 triệu hiện vẫn chưa rõ. Trong một email gửi vào năm 2009, Nakamoto thừa nhận rằng việc đặt giới hạn nguồn cung tối đa là 21 triệu đồng tiền điện tử chỉ là một “phỏng đoán có cơ sở”. 

Qua đó, Nakamoto cho thấy rằng điều quan trọng không phải là giới hạn nguồn cung tối đa của Bitcoin nằm ở con số nào mà là việc hệ thống này nhất thiết phải có một giới hạn nguồn cung tối đa cụ thể.

Trong khi các đơn vị tiền tệ mới do chính phủ phát hành có thể và thường được tạo ra tùy ý, thì lộ trình phát hành của Bitcoin hoàn toàn không diễn ra như vậy. Chính sự chú trọng vào tính khan hiếm có thể kiểm chứng này đã tạo nên sự khác biệt giữa Bitcoin và cách tiếp cận dựa trên lòng tin mà chính phủ sử dụng để duy trì giá trị đồng tiền.

Về lý thuyết, giới hạn nguồn cung tối đa của Bitcoin có thể được thay đổi nếu có sự đồng thuận từ phần lớn các thành viên trong mạng. 

Tuy nhiên, do tầm quan trọng của giới hạn trên này, rất khó có khả năng một ai, chứ chưa nói đến phần lớn các thành viên trong mạng, đồng ý thay đổi con số đó. 

Bất kỳ thay đổi nào cũng có thể làm suy yếu tính toàn vẹn và khả năng dự đoán của chính sách tiền tệ Bitcoin, từ đó khiến tài sản này trở nên kém hấp dẫn hơn đối với cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức.

Hiện tại, khoảng 20 triệu Bitcoin đang lưu hành, tương đương với hơn 93% tổng cung. 

Mặc đây có vẻ là con số lớn so với thời gian tương đối ngắn mà Bitcoin đã tồn tại, nhưng 1 triệu đồng tiền điện tử cuối cùng sẽ mất rất nhiều thời gian hơn để lưu hành do các đợt Bitcoin halving. Đợt halving là sự kiện làm chậm dần quá trình tạo ra đồng tiền mới, từ đó kéo dài thời gian cần thiết để đào toàn bộ nguồn cung của Bitcoin.

Giới hạn nguồn cung cố định của Bitcoin mang lại hai lợi ích chính: 

• Tính khan hiếm: Nhiều người tin rằng việc chú trọng vào tính khan hiếm là một khía cạnh nền tảng trong thiết kế, giúp phân biệt Bitcoin với tiền pháp định do chính phủ phát hành. Trong khi chính phủ có thể tự do lựa chọn thay đổi lượng tiền pháp định đang lưu hành, những quy tắc được lập trình sẵn của Bitcoin đảm bảo rằng không một cá nhân hay tổ chức nào có thể thay đổi giới hạn nguồn cung tối đa của tài sản này.
• Kiểm soát lạm phát: Các loại tiền tệ truyền thống, như đồng đô la Mỹ, dễ bị lạm phát vì ngân hàng trung ương có thể tùy ý in thêm, từ đó làm giảm sức mua của các đơn vị tiền tệ hiện có. Nguồn cung giới hạn của Bitcoin giúp giảm thiểu rủi ro lạm phát này, bởi mã giao thức sẽ đảm bảo rằng sẽ không bao giờ có quá 21 triệu đồng Bitcoin lưu hành.

Hiện còn khoảng 1 triệu Bitcoin chưa được đào trong tổng nguồn cung giới hạn ở mức 21 triệu.

Phần còn lại này sẽ được phát hành dần theo thời gian, và đồng Bitcoin cuối cùng dự kiến sẽ được đào vào khoảng năm 2140.

Bitcoin lần đầu tiên lưu hành như một phần thưởng cho thợ đào giúp xác thực một khối giao dịch mới trong quá trình đào Bitcoin.

Giao thức Bitcoin tự động quản lý việc tạo ra và phát hành đồng Bitcoin mới theo một tập hợp các quy tắc kiểm soát cách thức hoạt động của quá trình đào. Các quy tắc này hầu như giữ nguyên kể từ khi giao thức được ra mắt.

Bitcoin thực hiện đúng chức năng của một hệ thống tiền điện tử mạng ngang hàng bằng nhiều khái niệm kỹ thuật, như mật mã và cơ chế đồng thuận, giúp Bitcoin về cơ bản có thể vận hành một cách tự chủ.

Bitcoin hoạt động theo cơ chế đồng thuận cơ chế đồng thuận bằng chứng công việc (PoW). Hệ thống dựa trên nền tảng blockchain này khuyến khích người dùng Bitcoin cùng hợp tác vì lợi ích chung của mạng lưới.

Cụ thể hơn, PoW bao gồm một quá trình gọi là “đào”, trong đó các người dùng mạng cạnh tranh với nhau để giành quyền đề xuất khối giao dịch tiếp theo trong blockchain của Bitcoin. Sự kết hợp giữa sức mạnh máy tính và chi phí kinh tế trong hoạt động khai thác là những đặc tính quan trọng giúp bảo mật mạng.

Người chiến thắng cuộc cạnh tranh này sẽ nhận được "phần thưởng khối" chứa các đồng Bitcoin mới được tạo ra cùng bất kỳ khoản phí giao dịch nào đi kèm. Đây chính là quá trình toàn bộ 21 triệu Bitcoin sẽ từng bước được tạo ra.

Khối đầu tiên (được gọi là Khối Genesis) chứa phần thưởng khối là 50 BTC. Sau khi từng khối giao dịch Bitcoin sơ khai này được tạo ra, 50 đồng Bitcoin đã lần đầu tiên xuất hiện. 

Mỗi khi một thợ đào chiến thắng nhận được phần thưởng khối, nguồn cung lưu hành của Bitcoin lại tăng lên. Giao thức Bitcoin được lập trình để tạo ra các khối và từ đó phân phối các phần thưởng khối này 10 phút một lần.

Hiện tại, thợ đào kiếm được 3,125 BTC cho mỗi khối mà họ đào thành công. Sự kiện halving gần đây nhất vào ngày 19 tháng 4 năm 2024 đã giảm mức phần thưởng từ 6,25 BTC xuống con số hiện tại. Quá trình halving này sẽ tiếp tục cho đến khi toàn bộ nguồn cung tối đa 21 triệu đồng Bitcoin được lưu hành.

Rất khó để xác định chính xác số lượng Bitcoin bị mất. Giao dịch Bitcoin mang tính ẩn danh và không có cơ quan trung ương nào chuyên trách kiểm đếm số bị mất.

Tuy nhiên, một số yếu tố cho thấy một phần đáng kể trong tổng cung Bitcoin có thể không còn khả năng truy cập:

• Mất khóa: Việc mất khóa riêng tư do hỏng ổ cứng, quên mật khẩu hoặc thất lạc các thiết bị lưu trữ về cơ bản sẽ khiến đồng Bitcoin không thể truy cập được nữa.
• Ví Bitcoin thời kỳ đầu rơi vào dĩ vãng: Những người đầu tiên sử dụng Bitcoin có thể không dự đoán được giá trị tương lai của tài sản này. Một số người có thể đã mất quyền truy cập vào Bitcoin của họ vì lý do này.
• Cố tình làm mất: Một số người dùng đã chọn "đốt" Bitcoin của họ bằng cách gửi đến địa chỉ không có chìa khóa riêng tư tương ứng, khiến chúng vĩnh viễn mất khả năng lưu hành.

Nếu bạn muốn trở thành nhà nắm giữ bitcoin, hãy tham khảo Trung tâm tìm hiểu của Kraken về Cách mua Bitcoin (BTC) và đăng ký tài khoản với Kraken ngay hôm nay.