Zmienność rynku kryptowalut: czym jest i jak sobie z nią radzić

• Rynki kryptowalutowe były historycznie bardziej zmienne niż tradycyjne rynki przez pewien czas, chociaż ostatnie dane sugerują, że ten trend może zwalniać. 

• Przyczyny tej zwiększonej zmienności prawdopodobnie wynikają z płynności (podaż i popyt), regulacji oraz tego, że kryptowaluty są w przeważającej mierze napędzane sentymentem. 

• Większa zmienność tworzy bardziej ekstremalny profil ryzyka i nagrody, ale inwestorzy mogą podjąć proste kroki, aby zarządzać wpływem zmienności w kryptowalutach, czemu przyjrzymy się poniżej. 

Rynki kryptowalutowe są znane z tego, że są niezwykle zmienne, zwłaszcza w porównaniu do tradycyjnych rynków finansowych.

Ponieważ praktycznie każdy może spekulować na wysoce niepłynnych aktywach cyfrowych o każdej porze dnia i nocy, zmienność jest po prostu nieodłącznym elementem tego rynku.

Podczas gdy wielu traderów przyciąga ta zmienność, inni uważają ją za jeden z kilku czynników sprawiających, że kryptowaluty są bardzo ryzykowną klasą aktywów.

Ten artykuł analizuje przykłady historycznej zmienności kryptowalut, przyczyny, dla których ta klasa aktywów jest bardziej zmienna niż rynki tradycyjne, oraz sposoby, w jakie inwestorzy mogą zarządzać zmiennością kryptowalut.

Od pierwszej zarejestrowanej transakcji w dniu 12 października 2009 roku Bitcoin (BTC) doświadczył dramatycznych wahań cen:

Jego kiedykolwiek zarejestrowana najniższa cena wynosiła 0,00099 USD za coina w 2009 roku. W 2010 roku cena BTC zamknęła się na poziomie 0,30 USD - co stanowi wzrost o 9900% w tym roku.

Bitcoin słynie z dużych śródrocznych i śródcyklowych korekt, z których największa miała miejsce w czerwcu 2011 roku. Po zhakowaniu giełdy Mt. Gox kurs Bitcoina spadł z poziomu około 31 USD do 2 USD w ciągu zaledwie kilku miesięcy – co stanowiło spadek o 93%. W latach 2013–2022 Bitcoin odnotował jeszcze cztery kolejne korekty rzędu 50% lub więcej, pomimo serii nowych historycznych szczytów.

Zmienność Bitcoina wykazuje tendencję spadkową na przestrzeni lat, co prawdopodobnie wynika z jego rosnącej kapitalizacji rynkowej (wymagana jest większa ilość kapitału, aby wywrzeć taki sam lub większy wpływ na cenę).

Altcoiny są zazwyczaj bardziej zmienne niż Bitcoin, a w przypadku kilku z nich odnotowano spadki rzędu 90% i więcej przed ponownym odbiciem. W latach 2013–2015 kurs Litecoina (LTC) spadł o 97% ze swojego szczytu na poziomie 50 USD do zaledwie 1,30 USD. Później cena wzrosła do nowego rekordowego poziomu 360 USD w 2017 roku, co oznaczało wzrost o 27 600% w stosunku do dołka z 2015 roku.

Największy jednodniowy spadek kursu Bitcoina wyniósł ok. 50% i miał miejsce 12 marca 2020 roku podczas tzw. „krachu covidowego”.

Warto zauważyć, że większość kryptowalut nigdy nie podnosi się po tak głębokich stratach. Spośród ponad 24 000 kryptowalut notowanych w serwisie CoinGecko od 2014 roku, aż 14 039 projektów upadło (stan na moment publikacji).

Zmienność odnosi się do stopnia wahań ceny aktywa finansowego w określonym czasie. 

Mówiąc prościej: aktywo, które doświadcza dużych skoków cen w krótkim czasie, uważa się za bardziej zmienne niż to, którego ruchy cenowe są stosunkowo stabilne. 

Jak wykazano powyżej, kryptowaluty słyną ze swojej ogromnej zmienności. Inwestorzy powinni zachować szczególną ostrożność i stosować solidne zasady zarządzania ryzykiem podczas operowania na tych rynkach.

Istnieje wiele czynników wyjaśniających, dlaczego rynek krypto ma tendencję do większej zmienności niż rynki tradycyjne, jednak ten artykuł skupia się na następujących kwestiach:

• Brak płynności.

• Brak jasności regulacyjnej.

• Handel detaliczny i sterowany emocjami.

Te czynniki omówione bardziej szczegółowo poniżej.

W latach 2020–2024 Bitcoin był od trzech do czterech razy bardziej zmienny niż różne indeksy giełdowe. Jednakże Bitcoin potrafi być mniej zmienny niż akcje dużych spółek (dobrym przykładem jest Netflix), a w ciągu ostatnich kilku lat bywały momenty, w których jego zmienność była niższa niż wielu firm z indeksu S&P 500. 

W roku 2023–2024 zaobserwowaliśmy godny uwagi spadek zmienności zrealizowanej. Co może być tego przyczyną?

• Kryptowaluty jako klasa aktywów zyskują coraz większą adopcję instytucjonalną, szczególnie w obliczu powstania funduszy ETF typu spot na Bitcoina i Ethereum (ETH). Wraz z instytucjami pojawia się płynność i, być może, podejście długoterminowe. Prywatne firmy i fundusze ETF kontrolują około 6% podaży w obiegu. 

• Proces kształtowania się ceny wymaga czasu – kryptowaluty to wciąż młoda klasa aktywów. Bitcoin istnieje zaledwie od 15 lat, a wiele altcoinów ma mniej niż rok. Być może po 15 latach Bitcoin jest znacznie bliżej swojej uczciwej ceny rynkowej.

Więcej informacji na temat funduszy giełdowych Bitcoin i Ethereum znajdziesz w artykule w naszym Centrum wiedzy Kraken: Co to są kryptowalutowe fundusze ETF?

Istnieją prawdopodobnie trzy główne powody, dla których aktywa kryptowalutowe mają tendencję do tak dużej zmienności w porównaniu z innymi rynkami. Zbadajmy każdy z nich bardziej szczegółowo.

Co napędza wzrosty i spadki cen Bitcoina? Podaż i popyt to jeden z czynników, który jest ściśle powiązany z płynnością, ponieważ właściciele większych ilości danych coinów mogą z łatwością poruszać kursem.

Rynki tradycyjne są znane z głębokiej płynności i zazwyczaj bywają bardziej płynne niż rynki kryptowalut.

Płynność sprzyja stabilizacji rynku, stanowiąc bufor przeciwko ekstremalnym wahaniom cen i manipulacjom rynkowym. Ponieważ wiele kryptowalut cechuje się niską płynnością, są one również bardziej narażone na globalne wydarzenia informacyjne, które wpływają na aktywa o podwyższonym ryzyku.

Brak jest jednostronnego porozumienia co do tego, jak kryptowaluty powinny być regulowane w skali globalnej, a stanowiska poszczególnych państw wobec nich znacznie się od siebie różnią. W rezultacie decyzja jednego dużego państwa o zakazie kryptowalut może mieć znaczący wpływ na cenę, jak miało to miejsce w 2021 roku w Chinach.

W ujęciu historycznym rynki kryptowalut były zdominowane przez inwestorów detalicznych, którzy często znajdują się pod silnym wpływem wahań cenowych.

Choć możliwe są próby wyceny Bitcoina poprzez porównania do podobnych aktywów i kosztów produkcji, nastroje płynące z wiadomości odgrywają kluczową rolę w sposobie, w jaki ludzie handlują kryptowalutami.

Wobec braku jasnych mierników wyceny kryptowalut, takich jak te istniejące na rynkach tradycyjnych, może być tak, że to właśnie sentyment odpowiada za znaczną część spekulacji na rynkach krypto.

Badanie z 2022 roku analizujące przyczyny zmienności Bitcoina zidentyfikowało cztery czynniki, które zasadniczo potwierdzają wspomniane wcześniej tezy:

• Trendy Google.

• Całkowita liczba monet w obiegu.

• Zaufanie konsumentów.

• Indeks S&P500 (Bitcoin przez pewien czas był notowany bardzo podobnie do indeksu S&P500).

Oto cztery sposoby, w jakie można zmierzyć zmienność kryptowalut:

Zmienność historyczna (HV): Zmienność historyczna mierzy wahania ceny kryptowaluty w danym okresie. Zwykle oblicza się ją jako odchylenie standardowe zwrotów cenowych i wyraża jako roczny procent. Wysoka zmienność historyczna wskazuje, że ceny znacznie się w przeszłości wahały, podczas gdy niska zmienność sugeruje bardziej stabilne ruchy cenowe.

Średni zakres rzeczywisty (ATR): Średni zakres rzeczywisty aktywa oblicza średni zakres cenowy badany w danym okresie. Na przykład 20-okresowy dzienny wskaźnik ATR wylicza średnią zmienność ceny na dzień, analizując dane z ostatnich 20 dni. ATR to wskaźnik techniczny, który jest łatwo dostępny na platformie Kraken Pro i może dać pewien obraz oczekiwanej zmienności w dowolnym przedziale czasowym. 

Indeksy zmienności: Rynki tradycyjne posiadają tak zwany „VIX” – indeks zmienności, który mierzy „...30-dniową oczekiwaną zmienność amerykańskiego rynku akcji”. Kryptowaluty nie doczekały się jeszcze tak ugruntowanego odpowiednika, ale w czerwcu 2023 roku opublikowano pracę szczegółowo opisującą stworzenie indeksu zmienności skoncentrowanego na krypto – „CVIX”. Możesz dowiedzieć się więcej tutaj.

Wstęgi Bollingera: Wstęgi Bollingera to kolejny wskaźnik techniczny, który może być używany do wizualnego przedstawienia zmienności i potencjalnego wskazania momentów, w których ma ona wzrosnąć. Kiedy wstęgi stają się wyraźnie węższe i zacieśniają się, często następuje po tym gwałtowny wzrost zmienności w postaci wybicia (lub fałszywego wybicia). 

Kluczowym elementem każdej dobrej strategii inwestycyjnej jest zarządzanie ryzykiem. Chociaż rynki kryptowalut oferują ponadprzeciętne stopy zwrotu w porównaniu z innymi rynkami, niosą ze sobą również bardzo realne ryzyko, że aktywo, w które inwestujesz, gwałtownie straci na wartości i już się nie podniesie. 

Oto praktyczne kroki, na które decydują się niektórzy traderzy, aby uwzględnić zmienność krypto:

Chociaż każdego dnia powstaje wiele nowych kryptowalut, wiele starszych i bardziej ugruntowanych coinów posiada bogatą historię cenową, którą można wykorzystać do pomiaru zmienności.

Informacje te mogą posłużyć do określenia wielkości pozycji, dopasowanej do Twojej skłonności do ryzyka. Na przykład: jeśli planujesz inwestować w Bitcoina przez najbliższe 5 lat, czy jesteś w stanie znieść kolejny spadek o ponad 50% bez kapitulacji (panicznej sprzedaży)?

Psycholog tradingu Mark Douglas napisał o rynkach słynne zdanie: „Wszystko może się zdarzyć”. Jest to koncepcja, którą muszą zaakceptować wszyscy inwestorzy, rozważając poziom podejmowanego ryzyka.

Choć można argumentować, że spadek wartości Bitcoina do zera jest mało prawdopodobny, zdarzenie typu „czarny łabędź” może wymazać ogromny procent jego kapitalizacji rynkowej w ciągu jednej nocy. Altcoiny – w szczególności memecoiny – są znacznie bardziej narażone na nagły krach bez późniejszego odbicia. Tylko w kwietniu inwestorzy stracili 26,7 mln USD na memecoinach w sieci Solana, które okazały się oszustwami typu „rug pull”.

Strategia uśredniania kosztów (Dollar-Cost Averaging – DCA) to prosty sposób na akumulację danego coina poprzez kupowanie stałej kwoty w regularnych odstępach czasu. Zamiast angażować cały kapitał naraz, dzięki „uśrednianiu w dół” jesteś w stanie lepiej wykorzystać ogólną zmienność rynku.

Takie podejście może skutkować lepszą średnią ceną zakupu, jeśli rynek zawróci na Twoją korzyść, choć (naturalnie) nie jest to gwarantowane. Zmniejsza to również psychologiczny i finansowy wpływ zmienności, ponieważ inwestujesz tylko w małych, z góry ustalonych partiach. 

Więcej informacji na temat strategii DCA w kryptowalutach znajdziesz w naszym pełnym przewodniku w Centrum wiedzy Kraken tutaj.

Zmienność polaryzuje ryzyko i nagrodę, ale dla „day traderów” oznacza ona okazję. Im bardziej zmienne jest aktywo, tym większe prawdopodobieństwo, że zaoferuje ono odpowiednie sygnały do zajęcia pozycji. Jeśli płynność jest wystarczająca, zmienność umożliwia day traderom szybkie wchodzenie i wychodzenie z pozycji, co pozwala na powtarzalne realizowanie niewielkich zysków. 

Podobnie jak we wszystkich formach handlu i inwestowania, obliczenie właściwej wielkości pozycji z wyprzedzeniem może zapewnić day traderom powolny i bezpieczny wzrost kapitału, bez ryzyka „wyzerowania” konta.

Jest to szczególnie istotne dla day traderów uprawiających „scalping” z dźwignią, ponieważ jedno niedopatrzenie – takie jak brak ustawienia zlecenia stop loss – może szybko doprowadzić do likwidacji pozycji. 

Skoro rozumiesz już, czym jest zmienność rynku krypto i dlaczego jest tak istotna, możesz to wykorzystać i założyć darmowe konto na platformie Kraken już dziś.

W Krakenie możesz kupować, sprzedawać i handlować ponad 620 kryptowalutami, w tym Bitcoinem (BTC) i Ethereum (ETH).

Rozpocznij przygodę z kryptowalutami już dziś! 

Materiały te służą wyłącznie do ogólnych celów informacyjnych i nie stanowią porady inwestycyjnej ani rekomendacji lub zachęty do kupna, sprzedaży, stakowania lub posiadania jakichkolwiek aktywów krypto lub do angażowania się w jakąkolwiek konkretną strategię handlową. Kraken nie składa jakichkolwiek oświadczeń ani gwarancji żadnego rodzaju, wyraźnych bądź dorozumianych, co do dokładności, kompletności, aktualności, przydatności lub prawdziwości takich informacji i nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek błędy, pominięcia lub opóźnienia, jakie mogły w tych informacjach wystąpić, ani za jakiekolwiek straty, obrażenia lub szkody wynikające z wyświetlania lub wykorzystania takich informacji. Kraken nie podejmuje i nie będzie podejmować działań mających na celu podwyższenie lub obniżenie ceny jakiegokolwiek udostępnianego aktywa krypto. Niektóre produkty i rynki kryptowalut nie są regulowane i mogą nie zapewniać ochrony w ramach rządowych programów rekompensat i/lub ochrony regulacyjnej. Ze względu na nieprzewidywalny charakter rynków aktywów krypto możesz stracić swoje środki. Od każdego zwrotu i/lub wzrostu wartości aktywów krypto może być naliczany podatek i dlatego zalecamy zasięgnięcie niezależnej porady podatkowej. Obowiązywać mogą ograniczenia geograficzne.