Đồng tiền điện tử và token: Có gì khác biệt?

Bởi Kraken Learn team
6 phút
28 thg 5, 2025

Hướng dẫn cho người mới bắt đầu về đồng tiền điện tử và token tiền điện tử 📕

Nếu mới tham gia vào ngành công nghiệp tiền điện tử, bạn có thể nhầm lẫn rằng thuật ngữ "đồng tiền điện tử" và "token" là đồng nghĩa, có thể dùng thay thế để chỉ tài sản kỹ thuật số.

Tuy nhiên, đồng tiền điện tử và token đại diện cho các loại tiền điện tử khác nhau. Hai loại tài sản tiền điện tử này đều có đặc điểm và trường hợp sử dụng riêng để phân biệt.

Hiểu được sự khác biệt giữa hai thuật ngữ phổ biến có thể dùng thay thế này sẽ giúp ích cho bạn, đặc biệt là khi tìm hiểu các khái niệm tiền điện tử phức tạp.

Đồng tiền điện tử là gì? 🤔

Đồng tiền điện tử là tài sản nguyên bản của giao thức blockchain, đóng vai trò như phương tiện trao đổi cho tất cả các giao dịch hoặc hợp đồng thông minh được thực hiện trên blockchain. Đồng tiền điện tử tồn tại trên lớp cơ sở của blockchain tương ứng, thay vì trên ứng dụng phi tập trung (dApp) được xây dựng trên blockchain.

Nhiều người coi đồng tiền điện tử là tiền điện tử "Lớp 1" do đồng tiền này là tiền điện tử nguyên bản của mạng blockchain. Mặc dù có nhiều mạng, ứng dụng, game hoặc loại giao thức khác nhau có thể chạy trên các giao thức Lớp 1 này, nhưng chuỗi Lớp 1 giữ vai trò như nền tảng để xây dựng các ứng dụng khác và token tiền điện tử liên quan.

Đồng tiền điện tử thường có cùng tên hoặc có tên tương tự với blockchain tương ứng. Ví dụ: tiền điện tử bitcoin tồn tại trên blockchain Bitcointiền điện tử ether tồn tại trên blockchain Ethereum.

Các đồng tiền điện tử hoạt động như thế nào? ⚙️

Người dùng blockchain có thể sử dụng đồng tiền điện tử theo nhiều cách khác nhau, chẳng hạn như phương tiện trao đổi để chuyển giá trị điện tử theo cách ngang hàng hoặc như kho lưu trữ giá trị không chịu sự kiểm soát giống như các loại tiền tệ được chính phủ bảo trợ. Cuối cùng, các đồng tiền điện tử hoạt động theo cách tương tự như tiền tệ truyền thống hoặc hàng hóa quý giá như vàng.

Đồng tiền điện tử mới được đưa vào lưu thông dưới dạng phần thưởng xác thực từ các cơ chế đồng thuận blockchain như bằng chứng công việc (PoW) và bằng chứng cổ phần (PoS). Các quy trình này yêu cầu người dùng mạng phải "làm việc" để đào đồng tiền điện tử thông qua quy trình đào PoW hoặc khóa đồng tiền điện tử thông qua staking để nhận phần thưởng qua quy trình PoS.

Ví dụ về đồng tiền điện tử

Token tiền điện tử là gì? 🧐

Token tiền điện tử là tài sản kỹ thuật số được xây dựng và triển khai trên blockchain Lớp 1. Nói cách khác, token tiền điện tử là tài sản kỹ thuật số nguyên bản của các sản phẩm và dịch vụ được xây dựng trên các blockchain được gọi là Lớp 1, liên quan đến đồng tiền điện tử.

Ethereum là blockchain Lớp 1 phổ biến nhất được dùng để tạo và phát hành token tiền điện tử. Tuy nhiên, còn nhiều blockchain Lớp 1 khác tồn tại và đóng vai trò nền tảng để xây dựng và triển khai token tiền điện tử. 

Ví dụ: trong hệ sinh thái Solana, có nhiều DApp, game và dịch vụ khác nhau. Mặc dù đều thuộc hệ sinh thái Solana, nhưng mỗi ứng dụng này đều có token tiền điện tử riêng phục mục đích riêng của mình. 

Một số ví dụ về token tiền điện tử có trong hệ sinh thái Solana bao gồm:

The Graph (GRT)

Render Token (RNDR)

Audius (AUDIO)

STEPN (GMT)

Serum (SRM)

Raydium (RAY)

Star Atlas (ATLAS)

Token thường có nhiều chức năng hơn so với đồng tiền điện tử và chịu trách nhiệm mở rộng phạm vi dịch vụ phi tập trung hỗ trợ hệ sinh thái blockchain.

Chẳng hạn như nhiều stablecoin là token tiền điện tử, đại diện cho tài sản kỹ thuật số được các nhà phát triển gán tỷ lệ 1:1 với các loại tiền pháp định. Token bảo mật, token tiện ích, token quản trịtoken không thể thay thế (NFT) cũng là ví dụ về các loại token tiền điện tử khác nhau.

Token tiền điện tử hoạt động như thế nào? 💻

Các nhà phát triển xây dựng token tiền điện tử trên nhiều blockchain khác bằng các công cụ phát triển đơn giản hóa và tuân thủ các tiêu chuẩn token cụ thể. Mỗi blockchain Lớp 1 đều có tiêu chuẩn token riêng.

Tiêu chuẩn token sẽ quy định chức năng hợp đồng thông minh cụ thể mà một token phải có khả năng thực hiện. Tiêu chuẩn này cũng đảm bảo khả năng tương thích với blockchain cơ sở, hệ sinh thái dApps và dịch vụ.

Các nhà phát triển Ethereum là một trong những người đầu tiên phát hành tiêu chuẩn token riêng vào năm 2015. Tiêu chuẩn token Ethereum phổ biến nhất là ERC-20, trong đó ERC là viết tắt của "Ethereum request for comment" (Yêu cầu bình luận trên Ethereum).

ERC-20 quy định các thông số kỹ thuật hợp đồng thông minh để tạo ra và triển khai các token có thể thay thế trên blockchain Ethereum. Tiêu chuẩn này nhanh chóng trở thành cách phổ biến nhất để dễ dàng tạo ra tiền điện tử mà không cần bắt đầu từ đầu.

Tính đến nay, các nhà phát triển đã ra mắt hàng nghìn dự án sử dụng tiêu chuẩn token ERC-20. Ethereum đã phát hành thêm mười hai tiêu chuẩn token để tạo ra nhiều loại token tiền điện tử khác nhau, bao gồm nhiều tiêu chuẩn cho token không thể thay thế (NFT).

Khác với đồng tiền điện tử, các nhà phát triển đúc tất cả token cùng lúc và tạo ra tổng cung tối đa trong một lần. Sau đó, các nhà phát triển sẽ phân phối token theo cách lập trình thông qua nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm cả đợt chào bán token. Các ví dụ về đợt chào bán đồng tiền điện tử bao gồm chào bán đồng tiền điện tử ban đầu (ICO), chào bán trao đổi ban đầu (IEO) và chào bán DEX ban đầu (IDO). Ngoài ra, các nhà phát triển cũng có thể sử dụng airdrop, nhiệm vụ nhỏ và nhiều phương pháp phân phối khác để phát hành token vào nguồn cung lưu thông.

Do đó, ra mắt token tiền điện tử trên blockchain Lớp 1 thường được coi là cách nhanh chóng để giúp công ty khởi nghiệp tiền điện tử huy động vốn ban đầu. Nguyên do là bởi các nhà phát triển có thể tận dụng phần lớn cơ sở hạ tầng kỹ thuật đã được xây dựng và chứng minh của blockchain Lớp 1, thay vì phải xây dựng giao thức hoàn chỉnh từ đầu. Rất tiếc, một số nhà phát triển không trung thực đã lạm dụng con đường này và khiến việc ra mắt token mới bị ảnh hưởng bởi nhiều trò lừa đảo tinh vi.

Trong cơn sốt ICO năm 2017, nhiều nhà phát triển đã tận dụng cơ sở hạ tầng đã được xây dựng của blockchain Lớp 1 để nhanh chóng tạo ra hàng trăm dự án giả mạo nhằm tận dụng làn sóng đầu tư tiền điện tử đầu cơ thay vì xây dựng sản phẩm và dịch vụ phi tập trung thực sự đổi mới. Thông thường, những dự án giả mạo này chỉ bao gồm một trang đích, một sách trắng mơ hồ và một đội ngũ giả.

Như thường lệ, đầu tư giai đoạn đầu luôn đi kèm với rủi ro và bạn cần hiểu được những vấn đề tiềm ẩn khi đầu tư vào các đợt chào bán token tiền điện tử.

Ví dụ về token tiền điện tử

Các token tiền điện tử phổ biến là một phần của dự án tiền điện tử đã được thiết lập bao gồm:

Chainlink (LINK)

Maker (MKR)

Tether (USDT)

Uniswap (UNI)

Aave (AAVE)

Decentraland (MANA)

Dai (DAI)

 

Tóm tắt về đồng tiền điện tử và token 📋

Có vẻ sự khác biệt giữa đồng tiền điện tử và token là không đáng kể do cả hai đều mang giá trị và đều cung cấp tiện ích, nhưng quan trọng là phải nắm được các phương pháp khác nhau có để áp dụng để đào, giao dịch và sử dụng các hình thức tài sản tiền điện tử này. 

Tiền điện tử có đủ loại hình thái và mệnh giá, do đó hiểu về tiền điện tử chính là bước quan trọng để tham gia vào ngành tiền tiện tử. Nhiều người chọn tìm hiểu thêm về số liệu thống kê tiền điện tử và xu hướng mới nhất trước khi đầu tư.

Bạn có thể tiếp tục tìm hiểu về tiền điện tử với Trung tâm học tập Kraken hoặc tự mình trải nghiệm với Kraken.