Kripto vadeli işlemleri nasıl yapılır

Kripto vadeli işlemleri son yıllarda oldukça popüler hale gelmiştir ve hacmi 2024 yılında 58,5 trilyon ABD dolarını aşmıştır; bu rakam, 2023'teki rakamın iki katından fazladır. 

Vadeli işlemler, kullanıcıların dayanak varlıkların sahibi olmaya gerek kalmadan dijital varlıklar üzerinde spekülasyon yapmalarına olanak tanır. Bu makale şu önemli konuları ele almaktadır: 

• Vadeli işlemler sözleşmesi nedir? 
• Vadeli işlemler sözleşmeleri nasıl çalışır
• Kriptoda kullanılan popüler sözleşme türleri 
• Kripto kullanıcıları bunları nasıl kullanıyor
• Kraken'da kripto vadeli işlemlerinin nasıl yapılacağına ilişkin adım adım bir rehber 

Bu araçların nasıl çalıştığını ve bunlara ilişkin avantajları (ve riskleri) anlamak, bunları genel işlem stratejinize güvenli bir şekilde dahil etmenize yardımcı olacaktır. 

Kripto vadeli işlemleri, kullanıcıların dijital para birimlerinin gelecekteki fiyatları üzerinde spekülasyon yapmalarına olanak tanır ve bir varlığın fiyatı yükseldiğinde veya düştüğünde kullanıcıların kazanç elde etmelerini sağlar. 

Vadeli işlemler sözleşmesi, iki taraf arasında önceden belirlenmiş bir tarihte, belirli bir fiyattan bir varlığı satın alma veya satma konusunda yapılan bir anlaşmadır. Vadeli işlemler sözleşmesinin fiyatı, dayanak varlığın spot fiyatından etkilenir, ancak kullanıcıların katılım için kripto para birimine sahip olmaları gerekmez. 

Vadeli işlemlerin temel bileşenleri şunlardır:

Vadeli işlemler sözleşmeleri marjin üzerinden işlem görür, yani kullanıcılar nispeten küçük bir sermaye ile büyük bir pozisyonu kontrol edebilirler.

Kaldıraç kullanarak, bir kullanıcı potansiyel karlarını ve zararlarını artırabilir. Her pozisyonun açılması için bir ilk marjin gerekir ve kullanıcılar, pozisyonu açık tutmak için gereken minimum net varlık olan koruma marjinini sürdürmek zorundadır. Olumsuz fiyat hareketleri nedeniyle hesap bakiyesi bu seviyenin altına düşerse, kullanıcı marjin çağrısı alır ve ek fon yatırması istenir.

Marjin çağrısının karşılanmaması, borsanın daha fazla zararı önlemek için pozisyonu zorla kapatmasıyla, yani likidasyonla sonuçlanabilir. Fiyatlardaki küçük bir dalgalanma bile bu olayları tetikleyebilir, bu da yüksek kaldıraç kullanırken dikkatli risk yönetiminin önemini vurgulamaktadır.

Vadeli işlemler sözleşmeleri, pozisyonun büyüklüğünü ve sona erme tarihini belirtir ve çoğu kripto vadeli işlemler sözleşmesi USDT (Tether) ile hesaplanır. Bu, kullanıcıların hiçbir zaman gerçek kripto para birimine sahip olmaları gerekmediği anlamına gelir. Bunun yerine, sözleşme fiyatı ile vade sonunda veya kapanış anındaki piyasa fiyatı arasındaki farka dayalı bir USDT ödemesiyle sözleşme üzerinde uzlaşırlar.

Kripto vadeli işlemleri sıfır toplamlı sözleşmelerdir (veya işlem ücretlerini hesaba katarsanız negatif toplamlıdır). Bu, bir kullanıcının karının diğer kullanıcının zararına eşit olduğu anlamına gelir.

Bir varlığın fiyatının artacağına ilişkin bahse girerseniz ("uzun pozisyon almak" olarak bilinir) ve piyasa sizin lehinize hareket ederse, giriş fiyatı ile kapanış fiyatı arasındaki farkı kazanırsınız. Tam tersine, piyasa aleyhinize hareket ederse, zarar edebilirsiniz. 

Kripto vadeli işlemleri, spekülasyondan ve riskten korunma gibi çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır. Aşağıda, kullanıcıların vadeli işlemleri en yaygın kullanma yöntemleri yer almaktadır:

Vadeli işlemler sözleşmelerinin en yaygın kullanımı spekülatif işlemdir. Kullanıcılar uzun pozisyonlara (fiyatın yükseleceğine ilişkin bahis) veya kısa pozisyonlara (fiyatın düşeceğine ilişkin bahis) girebilirler. Kaldıraç, kullanıcıların kripto para piyasalarının doğasında bulunan volatiliteden daha kapsamlı bir şekilde yararlanmalarını sağlar. 

Kaldıraç kullanımı, çok büyük zararları önlemek için dikkatli risk yönetimi gerektirirken, vadeli işlemler kullanıcılarının aynı anda birden fazla varlıkta birden fazla pozisyon açmalarına olanak tanıyarak sermayelerini verimli bir şekilde kullanmalarını sağlar (mutlaka tavsiye edilen bir şey değildir). 

Vadeli işlemlerin sıklıkla göz ardı edilen avantajlarından biri, yatırımcıların karşı taraf riskini azaltmalarına olanak tanımasıdır.

Örneğin, bir kullanıcının elinde 10.000 ABD doları varsa, 10 kat kaldıraç ile teminat için yalnızca 1.000 ABD dolarını kullanarak, teorik olarak tam bakiyesine eşit (veya daha yüksek kaldıraçla aşan) pozisyonlar açabilir.

Bu durum, kullanıcıların herhangi bir işlem platformunda herhangi bir anda kalan sermaye miktarını sınırlayarak, platformun iflas etme veya para çekme talebini reddetme riskini azaltmalarına olanak tanıdığı için avantajlıdır.

Kripto vadeli işlemleri, dijital para birimleri portföyünü çeşitlendirmeye yardımcı olabilir. Vadeli işlemler sözleşmelerini kullanarak farklı varlıklar üzerinde spekülasyon yapan kullanıcılar, geleneksel spot piyasaların ötesinde risklerini artırabilirler.

Vadeli işlemler, kullanıcıların erişebilecekleri varlıkların sayısını artırmakla kalmayıp, bu varlıklara erişme şeklini de değiştirebildikleri için, kullanıcıların portföylerini etkili bir şekilde çeşitlendirmelerine ve riski daha proaktif bir şekilde yönetmelerine yardımcı olabilir. 

Sürekli vadeli işlemler, belirli bir sona erme tarihi olan geleneksel vadeli işlemler sözleşmelerinden farklı olarak süresiz olarak tutulabilir ve daha fazla esneklik ile daha yüksek likidite sunar. Bu sözleşmeler, anlaşılması kolay olması ve kullanıcıların gerekli marjini korudukları sürece pozisyon açıp istedikleri kadar açık tutabilmelerini sağlaması nedeniyle kripto piyasalarında özellikle popülerdir. 

Sürekli vadeli işlemler, spot işleme benzer ancak kaldıraç avantajı da sunar, böylece kullanıcılar pozisyonlarını yenilemek zorunda kalmadan risk alabilirler. Sürekli vadeli işlemler sözleşmesinin fiyatını dayanak varlıkla uyumlu tutmak için borsalar bir fonlama oranı sistemi kullanır. Burada, uzun pozisyonda olan kullanıcılar ile kısa pozisyonda olan kullanıcılar arasında periyodik bir ücret takası yapılır. Vadeli işlemler fiyatı spot fiyattan yüksekse, uzun pozisyon sahipleri kısa pozisyon sahiplerine ödeme yapar, diğer durumda da bunun tam tersi gerçekleşir. Bu, arbitraj kullanıcılarını ücretleri toplamak ve sürekli vadeli işlemler fiyatlarını piyasa ile yeniden uyumlu hale getirmek için zıt işlemler açmaya teşvik eder.

Fonlama oranı pozitif veya negatif olabilir ve zaman içinde bir pozisyonu tutmanın maliyetini etkiler. Ayrıca bu sözleşmelerle sürekli olarak işlem yapılabildiğinden likiditeleri daha yüksek olma eğilimindedir ve bu da özellikle volatil pazarlarda kullanıcıların pozisyonlara hızlı bir şekilde girmelerini ve çıkmalarını kolaylaştırır.

İster deneyimli bir kullanıcı, ister ilk vadeli işlemler pozisyonunuzu açmak isteyen bir kullanıcı olun, Kraken Pro ile çok çeşitli kripto vadeli işlemler ve sürekli sözleşmeler işlemini kolaylıkla yapabilirsiniz.

Sözleşmeler ve işlem çiftleri bölgeye göre farklılık gösterebilir, Krak

Kraken'a kayıt olun ve kimlik doğrulamayı tamamlayın. Hesabınız için türevler işlemini etkinleştirin.

Holding cüzdanınızdaki fonları Kraken Futures cüzdanınıza aktarın ve bu fonları işlem için teminat olarak kullanın. Yalnızca Futures cüzdanınızdaki fonlar işlem etkinliğinden etkilenir, Holding cüzdanınızdaki fonlar etkilenmez. Potansiyel zararlarınız, Futures cüzdanınıza yatırdığınız miktarla sınırlıdır.

İşlem yapmak istediğiniz kripto vadeli işlemler pazarını ve sözleşmeyi seçin (Kraken aylık, üç aylık ve sürekli sözleşmeler sunar). Sürekli vadeli işlemler veya 'perps'in sona erme tarihi yoktur; bu durum, marjininizi koruduğunuz sürece pozisyonunuzu elinizde tutmanıza olanak tanır.

İstediğiniz kaldıracı seçin. Hesabınızdaki miktar, kaldıraç oranınızla çarpılarak toplam pozisyon büyüklüğünü belirler. Kraken koruma marjinini hesaplar, bu nedenle likidasyondan kaçınmak için minimum net varlık seviyesini korumanız gerekir.

Uzun pozisyon (alış) mu kısa pozisyon (satış) mu açacağınızı seçin ve piyasa veya limit emri verin. Kraken, kaldıraç oranınız ve pozisyon büyüklüğünüzü temel alarak tahmini likidasyon fiyatınızı gösterecektir. Piyasaya giriyorsanız, kayma olasılığını belirlemek için emir defterinin derinliğine göre pozisyon büyüklüğünüzü göz önünde bulundurun.

Fiyat hareketlerini ve gerçekleşmemiş kar veya zararlarınızı takip edin. Marjin çağrıları veya likidasyondan kaçınmak için marjin seviyenizin koruma marjininin üzerinde kalmasını sağlayın.

Zarar kes ve kar al seviyelerinin belirlenmesi, yatırdığınız sermayeyi korumaya yardımcı olabilir. Uzun ve kısa pozisyon sahipleri arasında yapılan periyodik ödemeler olduğundan, sürekli sözleşmelerdeki fonlama oranlarına dikkat edin.

Pozisyonunuzu "sadece azaltma" piyasa veya limit emri kullanarak kapatın. Gerçekleşmiş kar veya zararınız, giriş fiyatınız ile çıkış fiyatınız arasındaki farktan, ücretler ve fonlama ödemeleri düşülerek hesaplanır.

• Kaldıraç, hem kazançları hem de zararları artırır: Kaldıraç kullanmak, teminatınıza göre pozisyonunuzun büyüklüğünü artırır. Daha yüksek potansiyel kar elde etmenizi sağlarken, pozisyonunuza karşı küçük fiyat hareketleri bile önemli zararlara yol açabilir.
• Marjin seviyesi kritik: Marjin seviyeniz, net varlığınızın kullanılan marjininize oranıdır. Marjin seviyenizi koruma gereksiniminin üzerinde tutmak, marjin çağrısı veya zorunlu likidasyonu önlemek için çok önemlidir.
• Fiyat hareketleri likidasyon riskini etkiler: Pazar kaldıraçlı pozisyonunuza ters yönde hareket ederse, net varlığınız azalır. Koruma marjininin altına düşerse, Kraken marjin çağrısı yapabilir veya daha fazla zararı önlemek için pozisyonunuzu otomatik olarak likidite edebilir.
• Koruma marjini, platformu korur: Koruma marjini, bir pozisyonu açık tutmak için gereken minimum net varlık eşiğidir. Zararların, yatırdığınız teminat miktarını hiçbir zaman aşmamasını sağlar. Bazı geleneksel brokerlerin aksine Kraken, kullanıcıların negatif net varlığa (platforma borçlu olmalarına) girmesine izin vermez. 
• Fonlama oranları, sürekli sözleşmelerin karlılığını etkiler: Uzun veya kısa pozisyonlar, pazar koşullarına bağlı olarak periyodik fonlama ücretleri ödeyebilir veya alabilir. Bunlar zamanla karınızı artırabilir veya biraz azaltabilir.
• Pozisyon izleme önemlidir: Özellikle volatil pazarlarda, hem dayanak varlığın fiyatını hem de marjin seviyenizi aktif olarak izlemek çok önemlidir. Riski yönetmek için kaldıraç, pozisyon büyüklüğü veya zarar kes seviyelerini gerektiği gibi ayarlayın.
• Fiyat, kaldıraç ve marjın etkileşimi: Kaldıraç oranınız ne kadar yüksekse, likidasyonu tetiklemek için gereken olumsuz fiyat hareketi o kadar küçük olur. Buna karşılık, daha fazla teminat bulundurmak likidasyon riskini azaltır, ancak başka yerlerde kullanılabilecek sermayeyi bağlar.
• Pazar hareketlerine göre kaldıraç değişiklikleri: Pozisyonunuz değer kazandığında, net varlığını ödünç aldığınız marjinle orantılı olarak artar, bu da kaldıraç oranınızı etkili bir şekilde azaltır ve pozisyonunuzu daha az riskli hale getirir. Buna karşılık, pazar aleyhinize hareket ederse, net varlığınız ödünç aldığınız marjine göre düşer, bu da etkin kaldıraç oranınızı ve likidasyon riskini artırır.

Bir kullanıcı, teminat olarak 1.000 USDT yatırır ve 5x kaldıraçla uzun BTC/USDT vadeli işlemler pozisyonu açar. Bu, 5.000 USDT'lik bir pozisyonun kontrol edildiği anlamına gelir. Koruma marjini yüzde 10 olduğundan, likidasyondan kaçınmak için en az 500 USDT net varlık gerekir. Teminat, pozisyonu desteklemek için yatırılan gerçek fonlardır; marjin ise pozisyonu açık tutmak için gereken minimum net varlıktır.

Bu örnekte Bitcoin, işlem açıldığında 30.000 USDT seviyesinde işlem görmektedir. Fiyat %20 düşerek 24.000 USDT'ye gerilerse pozisyon 1.000 USDT kaybeder. Bu işlem, kullanıcının teminatını ortadan kaldırdığı için pozisyon likidite edilir.

Bu, kaldıracın zararları nasıl büyüttüğünü ve marjin ile teminatın borsayı daha büyük zararlardan nasıl koruduğunu göstermektedir.

Kripto vadeli işlemleri, spekülasyon, kaldıraç ve portföy çeşitlendirmesini bir araya getirerek kullanıcılara güçlü fırsatlar sunmaktadır. Ancak kaldıraç ve volatil pazarlardan kaynaklanan artan riskler, dikkatli planlama, aktif izleme ve sıkı risk yönetimi gerektirmektedir.

Güvenli ve etkili bir şekilde işlem yapmak için marjin, teminat, fonlama oranları ve likidasyon mekanizmalarını anlamak çok önemlidir. Akıllıca kullanıldığında vadeli işlemler daha geniş bir işlem stratejisini tamamlayabilir, ancak özellikle yüksek kaldıraçlı pozisyonlarda önemli riskler taşırlar. 

Kraken gibi platformlar, çeşitli kripto ve geleneksel vadeli işlemler sözleşmelerinde işlem yapmak için güvenli, şeffaf ve güvenilir bir yol sağlar.

Vadeli işlemler, kendine özgü avantajları ve riskleri beraberinde getirmesine rağmen küresel emtia pazarının omurgasını oluşturur. Vadeli işlemleri kripto stratejinizin bir parçası haline getirmek için bugün Kraken Pro'ya ücretsiz kayıt olun.